24 Ocak 2026 Cumartesi

VİCTOR COUSİN (filozof)

F
RANSIZ  filozof, 1792 yılında Paris'de doğdu.  Royer Collard ve Maine de Biran'ın öğrencisi. Önce Öğretmen okulunda (1814), sonra Edebiyat fakültesinde (1815), Royer Collard'ın yerine geçti. 1815-17 yılları derslerinde, Condillac'ı tenkit etti ve İskoçya felsefesini açıkladı.

Alman felsefesiyle ilgilendi, Kant'ı inceledi. Almanya'da; Hegel, Jacobi ve Schelling ile tanışıyordu. Temmuz monarşisinde; danıştay üyesi, yüksek meclis üyesi, öğretmen okulu müdürü, Fransız akademisi üyesi (1830), Thiers kabinesinde Millî Eğitim bakanı (1840) oldu.

1851 Hükûmet darbesinden sonra Sorbonne'daki kürsüsünü bıraktı. Leibniz'e dayanan şu ilkeyi savundu "sistemler doğruladıkları ile gerçek, inkâr ettikleri ile yanlıştırlar".  Descartes'ın, İskoçya okulunun ve Kant'ın düşüncelerini "éclectisme" adını verdiği spiritüalist bir sistem içinde birleştirmeye çalıştı.

Alman idealizmine yaklaştı (Fransa'da ilk defa Hegel'in adından söz etti), sonra yeniden Descartes'a döndü. Fakat, felsefeye daima psikolojik metodu temel yaptı. Sonunda panteist olmadığını ispatlamak istedi ve felsefe onun için dindışı düşüncelere karşı bir silâh oldu. "İki ölümsüz kız kardeş" diye nitelediği felsefe ile dinin birliğini öne sürdü. 

Fransa'da Gérando ile beraber felsefe tarihinin temelini attı. Ona göre sistemler dörde indirgenebilirdi duyumculuk, idealizm, şüphecilik ve mistisizmVictor Cousin, 1867' de Cannes'da vefat etti.

Başlıca eserleri :  "Felsefe Metinleri (1826)",  "18. yüzyıl Felsefe Tarihi (1826)",  "Felsefe Tarihi Dersleri (1828)",  "18. yüzyılda Ahlâk Felsefesi Tarihi Dersleri (1841)",  "Modern Felsefe Tarihi Dersleri (1841-46)",  "Pascal Üstüne İncelemeler (1842)",  "Kant'ın Felsefesi (1842)",  "Gerçek, Güzel ve İyi Üstüne (1853)",  "Genel Felsefe Tarihi (1863)",  "Mme Longueville (1853)",  "Mme de Sablé (1854)",  "La Duchesse de Chevreuse (1856)",  "Mme de Hautefort (1856)".