27 Haziran 2026 Cumartesi

BEDİÎ GORBON (hekim)

T
ÜRK  hekim, cerrahî profesör, 1915 yılında İstanbul'da doğdu. İstanbul Üniversitesi Tıp fakültesini bitirdi (1941). Aynı fakültenin 1. Cerrahî kliniğine asistan oldu. Cerrahî ihtisas yaptı (1945).

Bir süre Fransa'da kalp cerrahîsi üstünde çalıştı. Tezini vererek Paris Tıp fakültesinde asistanlık yaptı. Yurda dönüşünde doçent oldu (1949). Bu tarihten sonra; sindirim kanalı ve safra yolları cerrahîsi üstünde çalıştı

Bir süre İngiltere'de; sindirim sistemi ve hormon cerrahîsi alanlarında incelemeler yaptı (1958-59). 1961' de profesör ve 1. Cerrahî kliniği direktörü oldu. 1974' de Fransa Tıp Akademisi üyesi oldu. Bediî Gorbon, 1980' de İstanbul'da vefat etti.

Başlıca eserleri  :  "Fallot Tetralojisi ve Cerrahî Tedavisi (1949)",   "Cerrahî Patoloji-Karın Hastalıkları (1950)",   "Mide Duodenum Ülserlerinin Cerrahî Tedavisi",   "Duodenumun Ülser Dışı Hastalıkları",   "Safra Kesesi ve Safra Yolları Hastalıkları",   "Fıtıklar",   "Tıbbî Cerrahî Elkitabı (1967)".

23 Haziran 2026 Salı

BAHA GELENBEVİ (senarist, yönetmen)

TÜRK  film yönetmeni ve senaryo yazarı, 1907 yılında İstanbul'da doğdu. Galatasaray Sultanîsi'nde ve Fransa'da Nice lisesinde okudu. Yüksek öğrenimini Valabre Yüksek Tarım okulunda tamamladı (1928). Tarım mühendisi oldu.

"Para" filminde operatör yardımcılığı,  "Dertli Pınar" filminde görüntü yönetmenliği yaptı (1943).  "Deniz Kızı" ile Türk filmciliğinde yeni bir çığır açtı (1944). Türk Sinema Sanatçıları derneğini kurdu Fotoğraflar ve sergilerle yurt içinde ve dışında armağanlar kazandı. "Kuru Meyvecilik" adlı bir kitabı vardır. 

Başlıca filmleri :  "Yanık Kaval (1946)",   "Çıldıran Kadın (1947)",   "Kanlı Döşek (1949)",   "Barbaros Hayreddin Paşa (1951)",   "Boş Beşik (1952)",   "Kaldırım Çiçeği (1953)",   "Balıkçı Güzeli (1953)".   "Günahkârlar Cenneti (1958)" filminden sonra yönetmenliği bırakarak fotoğraf çalışmalarına döndü. 

Devlet Film arşivinin kurulması üzerine, sinemayla ilgili kitaplarının tamamını buraya armağan etti. Baha Gelenbevi, 1984' de İstanbul'da vefat etti.

20 Haziran 2026 Cumartesi

OKSİJEN ÇADIRI

HAVA  geçirmeyen bir dokumadan veya plastik maddeden yapılan, hastaları normal havadan ayırıp saf oksijen ya da karbojen etkisi altına koymaya yarayan aygıtdır.

Bazı hastalıklar hastayı bol oksijenli bir ortam içinde tutmayı gerektirir. Bu durum, hava geçirmeyen bir çadırda gerçekleştirilebilir. Çadır, yatağın bütününü veya hastanın sadece göğüs kısmını içine alır. Buraya uzun süre hep aynı miktarda oksijen göndermeyi sağlayan detantörlü (basınç düşürücülü) bir tüpten gerektiği kadar oksijen verilir. Soluk alma birkaç dakikadan fazla sürecekse oksijen, su dolu kapalı bir borudan geçirilerek nemlendirilir

13 Haziran 2026 Cumartesi

SAVİNİEN DE CYRANO DE BERGERAC (yazar)

FRANSIZ  yazar, 1619 yılında Paris'de doğdu. Küçük soylular sınıfındandı (Bergerac adı, İle de France'da küçük bir aile mâlikânesinden gelir). Orduya girdi, fakat Arras kuşatmasında ağır yaralandığı için askerliği bıraktı. 

Gassendi'den ders aldığı söylenir. 1653' de, Arpajon dükünün sarayına girdi. 2 yıl sonra, çatıdan kopan kalasın başına düşmesi neticesi 1655' de Paris'de (yaş 36) vefat etti.

2 tiyatro eseri yazdı :  "Agrippine'in Ölümü (1653)" yüksek dramatik değer taşıyan trajedidir. Diğeri, "Oyuna Gelen Ukalâ (1654)" dır. Aşırı bir hayâl canlılığını yansıtan bu komediye Molière büyük önem verirdi.

En sevilen eserleri iki romanıdır :  "Ay'daki Devletlerin ve İmparatorlukların Gülünç Tarihi (1657)",   "Güneş'deki Devletlerin ve İmparatorlukların Gülünç Tarihi (1662)".  Ay'da ve Güneş'de yapılan bu hayâli geziler,  John Wilkins ve Francis Godwin'in bu türdeki eserlerine benzer. Cyrano, bunlara; tabiat ve siyaset konusunda vardığı gözüpek görüşleri katmıştır. 

"Mektuplar"da kasıtlı olarak, aşırı ölçüde istiare yapar. Bu yolla yavan, renksiz ve cansız bulduğu klâsik nesre karşı çıkmak ister.

6 Haziran 2026 Cumartesi

ZBİGNİEW CYBULSKY (oyuncu)

POLONYALI  sinema ve tiyatro oyuncusu, 1927 yılında Kniaze'de doğdu. Tiyatroda; SartreİonescoCocteau FaulknerW. Gibson ve Krucszkowski'nin oyunlarında rol aldı. 

Bazı oyunların yönetmenliğini yaptı. En önemli başarılarını sinema alanında kazandı. Sinirli, kaygılı ve romantik mizaçlı bir oyuncu olan Zbigniew Cybulsky, 1967' de Wroclaw'da vefat etti. 1951-65 yılları arasında Polonya sinemasındaki yenilik hareketinin başta gelen temsilcilerindendir.

Oynadığı filmler  :  "Bir Kız Konuştu (A. Wajda, 1954)",   "Küller ve Elmas (A. Wajda, 1958)",   "Gece Treni (J. Kawalerowicz, 1959)",   "Allahaısmarladık, Yarın Görüşelim (J. Morgenstern, 1960)",   "Sevilmek Sanatı (W. Has, 1962)",   "Bebek (J. Baratier, 1961)",   "Sevmek (J. Donner, 1964)",   "Salto (T. Konwicki, 1965)".