BEDİÎ GORBON (hekim)

TÜRK  hekim, cerrahî profesör, 1915 yılında İstanbul'da doğdu. İstanbul Üniversitesi Tıp fakültesini bitirdi (1941). Aynı fakültenin 1. Cerrahî kliniğine asistan oldu. Cerrahî ihtisas yaptı (1945).

Bir süre Fransa'da kalp cerrahîsi üstünde çalıştı. Tezini vererek Paris Tıp fakültesinde asistanlık yaptı. Yurda dönüşünde doçent oldu (1949). Bu tarihten sonra; sindirim kanalı ve safra yolları cerrahîsi üstünde çalıştı

Bir süre İngiltere'de; sindirim sistemi ve hormon cerrahîsi alanlarında incelemeler yaptı (1958-59). 1961' de profesör ve 1. Cerrahî kliniği direktörü oldu. 1974' de Fransa Tıp Akademisi üyesi oldu. Bediî Gorbon, 1980' de İstanbul'da vefat etti.

Başlıca eserleri  :  "Fallot Tetralojisi ve Cerrahî Tedavisi (1949)",   "Cerrahî Patoloji-Karın Hastalıkları (1950)",   "Mide Duodenum Ülserlerinin Cerrahî Tedavisi",   "Duodenumun Ülser Dışı Hastalıkları",   "Safra Kesesi ve Safra Yolları Hastalıkları",   "Fıtıklar",   "Tıbbî Cerrahî Elkitabı (1967)".

ANDRÉ COURNAND (hekim)

FRANSIZ  asıllı Amerikalı hekim, 1895' de Paris'de doğdu.  Kalbte "sağ karıncık kifayetsizliği" üzerine çalışmalarıyla ün yaptı.  1956  Nobel ödülünü kazandı. 

1937' den sonra  New York Rockefeller enstitüsünde çalışmaya başladı. André Cournand, 1988' de Amerika, Massachusetts' de vefat etti. 

JEAN MARTİN CHARCOT (hekim)

FRANSIZ  hekim, 1825 yılında Paris'de doğdu.  1873' de "patolojik anatomi" profesörü ve Tıp akademisi üyesi iken, "hastalıkların klinik ve patolojik anatomisi" üzerine yaptığı çalışmalarla ün kazandı. 

Sinir sistemi patolojisinde yeni bir çığır açtı. 1873-84  yılları arası Salpêtrière hastanesinde tam bir "patolojik anatomi" laboratuvarı ve  müzesi kurdu. Orada verdiği dersler bütün dillere çevrildi : 

"Yaşlılık Hastalıkları ve Kronik Hastalıklar Üstüne Dersler (1868-74)",  "Sinir Sistemi Hastalıkları Üzerine Salpêtrière'de Verilen Dersler (1873-75)",  "Karaciğer, Safra Yolları ve Böbrek Hastalıkları Üzerine Dersler (1877)",  "Beyin ve Omurilik Hastalıklarında Lokalizasyon Üzerine Dersler",  "Salpêtrière'de Verilen Sinir Sistemi Hastalıkları Dersleri (1884) (Ch. Féré tarafından yayınlandı)".

Semiolojide değerlerini ortaya çıkardığı birçok belirtiye ismi verilmiştir :  Tabes'de "charcot artropatisi",  Friederich hastalığında "charcot'nun tabeto-serebellöz seyri",  alkolik felçte "charcot stepajı" gibi.  Jean Martin Charcot 1893' de Settons gölü'nde tatildeyken vefat etti. 

ALEXİS CARREL (fizyolog)

FRANSIZ  fizyoloji bilgini ve cerrah,  1873 yılında Sainte-Foy-lès-Lyon'da doğdu. 1900 yılında tıp doktoru oldu ve "cerrahî" bölümünü seçti. 

Fransa'dan ayrılarak önce Kanada'ya, daha sonra Amerika'ya gitti. Orada Chicago üniversitesine (1906) ve daha sonra New York Rockfeller enstitüsüne girdi. 

Damarların dikilmesi, doku ve organ aşılanması ve gövde dışında; organların, dokuların, damarların yaşayabilmesi konularında ilginç deneyler yaptı. Çeşitli ilmî çalışmalarının yanı sıra felsefî eserler de yazdı. 

"Bilinmeyen İnsan (1936)" adlı eserinde; fizikî olaylar ile ruhî hayat arasındaki karşılıklı bağlılığı ortaya koydu. 1912' de Nobel Tıp ödülünü alan Alexis Carrel, 1944' de Paris'de vefat etti.

GEROLAMO CARDANO (hekim)

İTALYAN  hekim, matematikçi ve filozof, 1501 yılında Pavia'da doğdu. Pavia üniversitesine devam etti. Sonra Padova'da, edebiyat lisans üstü aşamasını ve tıp doktoru unvanını kazandı. 

Milano'da matematik okuttu. Tıp nazariyelerini özellikle astroloji incelemeleri üstüne kurdu. Milano, Pavia ve Bologna'da tıp okuttu. Büyük ün kazandı. 1570' de Roma'ya gitti, "hekimler kurulu"na girdi, papa ona maaş bağladı.

"Avunma Üstüne",  "Tabiat Üstüne",  "Bir Üstüne",  "Nesnelerin Gizli Yönleri Üstüne",  "Nesnelerin Türlülüğü Üstüne" gibi eserlerde açıkladığı felsefesi; Aristoteles, İbni Rüşd ve Plotinos'un sistemlerine yaklaşır. 

Onlardan aldığı büyük tabiatçılık görüşü, dünyayı ve dünyadaki her nesneyi canlı ve ruhlu varlıklar sayar, ama ruhun ölümsüzlüğünü tanımaz. Bu yönüyle en çok İbni Rüşd'e yaklaşır. Leibniz, onun için şöyle der :  "Bütün kusurlarına rağmen gerçekten büyük adamdı, kusurları da olmasa eşsiz bir kişi olurdu".

ALBERT CALMETTE (bakteriyolog)

FRANSIZ  bakteriyolog, 1863 yılında Nice'de doğdu. Saygon Bakteriyoloji enstitüsünün kurucusu ve müdürüydü (1891-93). Paris Pasteur enstitüsü 2. müdürü oldu. 

"Bakteriyoloji", "fizyolojik kimya" ve "sağlık bilgisi" üstüne birçok inceleme yazısı yayınlandı. Başlıcaları;  yılan zehirleri ve zehirlere karşı yılan serumu, kancalı kurt hastalığı, veba seroterapisi, çiçek aşısı ve tüberküloz gibi konuları kapsar. 

Tüberküloz konusundaki çalışmaları başarılı oldu. Guérin ile beraber, Calmette-Guérin  (B.C.G)  adı verilen verem aşısını buldu. Lille'de örnek bir verem savaş dispanseri kurdu.  Albert Calmette, 1933' de Paris'de vefat etti. 

GEORGES CABANİS (hekim)

FRANSIZ  hekim ve filozof, 1757 yılında Limousin, Cosnac'da doğdu. Önce şiirle uğraştı. "İliada"nın bir çevirisini yaptı. 

Diderot, d'Alembert, Condillac ve d'Holbach ile tanıştıktan sonra, kendini "fizyoloji" ve "felsefe"ye verdi. Mirabeau'nun dostu, çalışma arkadaşı ve hekimiydi. Onun vefatı üzerine "Mirabeau'nun Hastalık ve Ölüm Günlüğü"nü yayınladı (1791).

1794' de Paris'de sağlık bilgisi öğretmeni, 1796' da Fransa enstitüsü üyesi, 1797' de Tıp okulunda klinik profesörü oldu. Georges Cabanis, 1808' de Seraincourt, Rueil'de vefat etti.

Tıp ve fizyoloji eserleri şunlardır :  "Hastaneler Üzerine Gözlemler (1789)", "Tıpda Kesinlik Derecesi Üzerine (1797)", "Tıpda Devrim ve Reforma Bir Bakış (1804)".

CYRİL BURT (psikolog)

İNGİLİZ  psikolog, 1883 yılında Londra'da doğdu. Sorbonne'da Binet'nin derslerini izledi. 1902' de, Spearman'ın da katıldığı antropolojik bir soruşturma dolayısıyla, Bertillon krimonolojisine uygulanan Pearson metodunu inceledi. 

Pearson'un belirleme denklemlerini basitleştirdi. Daha sonra Thurstone tarafından basitleştirilecek olan "centroid" analizinin temellerini attı. 

1909' da, Charles Sherrington'un yönetiminde Liverpool üniversitesi psikoloji bölümü başkanlığına tayin edildi. Aklî testler üzerinde yaptığı ilk çalışmalarını yayınladı. 

London County Council'e, dünyada ilk olarak, eğitimde kişilere yön verici psikolog olarak atandı (1913-32). İngiliz çocuklarına, Binet-Simon testlerini uygulamakla işe başladı. Sonra, "aklın üstün süreçleri" denilen kolektif seviyede bir dizi testi ele aldı.

CHARLES ÉDOUARD BROWN-SÉQUARD (hekim)

FRANSIZ  hekim ve fizyoloji bilgini, 1817  yılında Port-Louis'de (Maurice adası) doğdu. 1846' da doktor olduktan sonra fizyoloji ve sinir hastalıkları üzerine araştırmalara girişti. 

1851 hükûmet darbesinden sonra Fransa'dan ayrılarak; Richmond'da, Londra'da ve Harvard üniversitesinde ders verdi. Daha sonra Paris Tıp fakültesine profesör oldu. 

Kanın bileşimi, omurilik ve hastalıkları, vücut ısısı, sinir ve kas sistemleri, akkan (lenf) düğümleri hakkında çok mühim çalışmalar yaptı. 

Erbezi özü şırınga ederek yaşlıları ve hastalıktan yeni kalkanları kuvvetlendirmek için yaptığı denemeler, "opoterapi" ve "organoterapi" adlarıyla tanınan tedavi usüllerine başlangıç oldu. 

Araştırmalarını 500 kadar yazı ve kitapla açıkladı. Charles E. Brown-Séquard, 1894' de Paris'de vefat etti. 

PAUL BROCA (cerrah)

CERRAH  ve antropolog, 1824 yılında Saint-Poy-la-Grande'da doğdu. Paris Tıp fakültesinde cerrahî ve Yüksek Araştırmalar okulu laboratuarında antropoloji profesörü oldu. 

Beyin üzerine incelemeler yaptı. Afazinin beynin sol  3.  kıvrımında meydana geldiğini buldu. 

Eserleri :  "Karın Fıtıklarında Boğulmalar (1853)", "Anevrizmalar ve Tedavisi (1856)", "Tümörlerle İlgili İnceleme (1856-69)", "Tarih Öncesi İnsanın Fizik Özellikleri (1869)", "Antropolojiyle İlgili İncelemeler (1871-75)", "Kranioloji ve Kraniometri Üzerine Dersler (1875)".

Ayrıca, "İnsan Vücudu Tasviri Anatomi Atlası"nda çalıştı. 1872' de Antropoloji Okulu ile "Antropoloji Dergisi"ni kurdu. 

1880' de daimî senatör seçildi. Paul Broca, aynı yıl senatoda bir anevrizma krizi neticesinde vefat etti (Paris).

PİERRE BRETONNEAU (hekim)

HEKİM,  1778 yılında Saint-Georges-sur-Cher'de (Fransa) doğdu. Tours hastanesinde başhekim ve profesör olarak çalıştı. Trousseau, Velpeau, Baillarger gibi seçkin hekimler yetiştirdi. 

Difteri ve Tifo gibi hastalıkları belirledi. Tifoyu "dothiénentérie" adıyla diğer hastalıklardan ayırt etti. Gerçek kaynağını sezdiği için, mikrobik hastalıklar hakkında türsellik doktrinini kurdu. Bu bakımdan, tıbba yeni ufuklar açan bir hekimdir. 

Eserleri :  "Mukoza Dokusunun, Özellikle Difterinin Özel İltihapları (1826)", "Tifo ve Türsellik Üzerine İnceleme (1922' de yayınlandı)".  Pierre Bretonneau, 1862' de Passy'de vefat etti.

ÉTİENNE BERNARD (hekim)

FRANSIZ  hekim, 1893 yılında Paris'de doğdu.  Tristan Bernard'ın oğlu. Paris'de hastane hekimi (1927), verem kliniği profesörü (1946), Tıp akademisi üyesi (1955) oldu.

Akciğer veremi (tüberküloz) üzerine çalıştı. Uluslararası Verem Savaş birliğinin genel sekreteri olarak hayatını "veremle savaş"a adayan Étienne Bernard, 1980' de Paris'de vefat etti.

NİHAD REŞAD BELGER (hekim)

TÜRK  hekim ve siyaset adamı, 1882 yılında İstanbul'da doğdu. Askerî Tıbbiye'yi bitirdi (1900). Veba ve kolera salgınları üzerinde inceleme yapmak üzere Bombay'a (Hindistan) gönderildi.

Dönüşünde Beyrut Askerî hastanesine atandı. Oraya varınca, tevkif edilerek Erzurum'a gönderilmesi hakkındaki emirle karşılaştı. Paris'e kaçtı. 1920-21 yıllarında Doğu işlerini görüşmek üzere Londra'da toplanacak konferansa katılan Türk heyetine müşavirlik yaptı. 

Lozan Barış konferansı sırasında da Türk heyetinin basın işlerini yönetti. 1936 yılında yurda dönünce, Yalova kaplıcaları müdür ve başhekimliğine getirildi. Atatürk'ün müdavi hekimlerindendi. 

İstanbul Tıp Fakültesi "hidroklimatoloji" ve "terapötik" (tıbbî tarama, tedavi) kürsüsü profesörlüğüne getirildi (1938).

HENRİ BARUK (hekim)

FRANSIZ  ruh doktoru ve hekim, 1897 yılında Morbihan, Saint-Avé'de doğdu. Babası, Lesvellec akıl hastanesinde "başhekim" idi. 1926' dan beri Paris Tıp fakültesinde "psikiyatri" okuttu. 

Hayvanlarda deneysel psikiyatri (özellikle deneysel katatoni), sağlam veya hasta kişilerde vicdan ve adalet duygusu ("tsedek testi") ve çocuk "nöropsikiyatrisi" üzerinde çalışmalar yaptı. 

"Psikiyatri İncelemesi (1959)" adlı eseri olan Henri Baruk, 1999' da Saint-Maurice'de öldü. 

MİCHAEL BALİNT (hekim)

MACAR  asıllı ruh hastalıkları hekimi, 1896 yılında Budapeşte'de doğdu. Berlin Organik Kimya enstitüsünde (1921-22), sonra Budapeşte üniversitesinde "asistan" oldu.

1926' dan 1939' a kadar, önce asistanlığını, sonra da müdürlüğünü yaptığı Budapeşte Psikanaliz enstitüsünde psikanaliz uyguladı. 

İngiltere'ye geçince, özellikle Londra'da (Tavistock Clinic, Üniversity College Hospital) ruh hastalıkları hekimliği yaptı. 

Psikanaliz incelemeleri onu, insan ilişkilerinin gelişmesinde "ilk aşk" adını verdiği çok ilkel bir duygunun varlığını iddiaya götürdü. "Temel hata" kavramını, ruh hastalıklarının meydana gelmesinde önemli bir etken olarak ele aldı. 

JOSEPH BABİNSKİ (hekim)

POLONYA  asıllı hekim, 1857 yılında Paris'de doğdu. Paris hastanelerinde hekimlik yaptı (1890). Özellikle, "sinir sistemi hastalıkları" üzerindeki çalışmalarıyla tanınır. 

Beyin ve omuriliğin organik hastalıklarını nevrozlardan ayırmaya yarayan birçok belirti keşfetti. En önemli çalışmaları; refleksler, beyincik fizyopatolojisi, kafatasını basınçtan kurtarma ameliyatı, tabes hastalığı, pil akımından doğan baş dönmesiyle ilgilidir.

"İsteri" hakkındaki görüşleri değiştirdi. İsteriyi, telkinle meydana gelebilen ve giderilebilen olaylar olarak niteledi. Joseph Babinski, 1932' de Paris'de öldü.

AZİZ İDRİS BEY (hekim)

OSMANLI  hekim (Kırımlı Aziz Bey), 1840 yılında İstanbul'da doğdu. Babası Kırımlı olduğu için bu lâkap ile meşhurdu. 1867' de Mektebi Tıbbiyei Mülkiyei Şahane'ye müdür oldu. Burada; "hikmeti tabiiye", "tıbbî kimya", "umumî emraz" ve "iç hastalıkları" derslerini okuttu.

Bazı arkadaşlarıyla Eyüp'te, Beşirağa medresesinde "Cemiyyeti Tıbbîyei Osmaniye" adlı bir dernek kurdu. 1873' de bu derneğin genel sekreterliğini, 1 yıl sonra da başkanlığını yaptı.

"Hilâli Ahmer" (Kızılay) cemiyetine temsilci seçildi. 1877' de bu cemiyetin başkanı oldu. Tıbbiye'de derslerin Türkçe verilmesini sağladı. Sonra, Askerî tıbbiyede de dersler Türkçe verildi (1871). 

"Kimya-yı Tıbbî (1869 -1873)", "Emrazı Umumiyye (1873)" adlı ders kitaplarından başka, "Lûgat-ı Tıbbî" adlı tercüme eseri de vardır. Ayrıca, "Mecmuai Fünun"a birçok makale yazan Aziz İdris Bey, 1878' (yaş 38) de İstanbul'da vefat etti.

İBRAHİM ŞEVKİ ATASAĞUN (hekim)

TÜRK  hekim, 1899 yılında İstanbul'da doğdu. İstanbul Tıp Fakültesi Askerî Tıbbiye bölümünden mezun oldu (1921). Kurtuluş savaşına katıldı. Savaştan sonra, "iç hastalıkları" ihtisası yaptı. 

İstanbul Tıp fakültesinde "hijyen" doçenti sonra, aynı dersin profesörü oldu. Tekrar ordu hizmetine dönerek çeşitli illerin askerî hastanelerinde "iç hastalıkları" uzmanlığı ve başhekimlik yaptı. 1957' de "Tümgeneral" rütbesiyle emekli oldu. 

1961 seçimlerinde, Cumhuriyetçi Köylü Millet partisinden, Cumhuriyet Senatosu Nevşehir üyeliğine seçildi. Daha sonra Adalet partisine geçti. 2 Aralık 1965' den itibaren senato başkanlığı ve  Cumhurbaşkanı vekilliği yaptı. İbrahim Şevki Atasağun, 1984' de Ankara'da vefat etti.

Bakteriyoloji tekniği, difteri, kızıl, tetanos, tüberküloz aşıları ve korunma tedbirleri hakkında kitapları vardır. 

GALİP ATAÇ (hekim)

TÜRK  hekim, yazar, 1880 yılında İstanbul'da doğdu. "Hammer"i dilimize çeviren Atâ Bey'in büyük oğlu. Fransa, Montpellier Tıp fakültesinde "sinir ve iç hastalıkları" mütehassısı oldu. İstanbul Tıp fakültesinde görev aldı. 

1. Dünya savaşında, Medine, Amman ve Şam hastanelerinde "başhekimlik" yaptı. 1918 Mondros mütarekesinden sonra, İstanbul Tıp fakültesinde "tıp tarihi" okuttu. Hudut ve Sahiller sıhhiye müdürü, Haydarpaşa hastanesi "başhekimi" oldu. 

"Vakit", "Ulus" gazetelerinde ve dergilerde, çeşitli konularda yazılar yayınladı. Ankara radyosu redaksiyon şefliği sırasında, "Evin Saati" ve "Posta Kutusu" gibi çok ilgi uyandıran programlar hazırladı. "Evin Saati" konuşmalarını kitap olarak yayınladı.

ÂSAF DERVİŞ PAŞA (hekim)

TÜRK  doğum ve kadın hastalıkları hekimi, 1868 yılında İstanbul'da doğdu. Askerî Tıbbiye'den mezun olduktan kısa bir süre sonra "tabur hekimi" olarak Yemen ve Trablus'a gönderildi.

Bu görevlerden dönüşünde, Tıbbiye muallim muavini oldu. 1896' da 4 arkadaşıyla beraber, Mektep nazırı Zeki Paşa tarafından Almanya'ya gönderildi. Berlin'de Olshausen'in yanında 5 sene çalıştı. 

Dönüşünde, Gülhane'nin yeni kurulmuş olan "doğum ve kadın hastalıkları" muallimliğine tayin edildi. 1909' a kadar Gülhane'de çalıştı ve aynı yıl kurulan Tıp fakültesi "emrazı nisaiye" muallimliğine getirildi.