23 Mayıs 2026 Cumartesi

baron GEORGES CUVİER (tabiat bilgini)

FRANSIZ  tabiat bilgini, 1769 yılında Montbéliard'da doğdu. Protestan bir subayın oğludur. Önce din adamı olmaya hazırlandı. Yüksek bir zekâya sahipti. Resim çizmeye merak sardı. Buffon'un eserlerindeki bütün resimleri çizerek aslına uygun şekilde boyadı. 

Stuttgart Akademi kolejine burslu öğrenci oldu. Normandiya'da 6 sene eğitmenlik yaptı. "Yumuşakçalar" hakkındaki çalışmaları, Geoffroy Saint-Hilaire'in dikkatini çekti. 1794' de onu Paris'e çağırdı ve Jardin des Plantes'te anatomi kürsüsüne yedek öğretmen tayin ettirdi. 

1795' de Academie des Sciences'a üye seçildi ve 1803' de bu kurumun daimî sekreteri oldu. 1799' da Collège de France'da  Daubenton'un, 1802' de Muséum'da  Mertrud'un yerine geçti. 1. Napolyon ona büyük payeler verdi.

18. Louis, onu "mutezil dinler" müdürü ve üniversite şansölyesi yaptı. "Baron" unvanını ve  Légion d'honneur nişanının "grand officier" rütbesini verdi. Sonra, Louis-Philippe onu yüksek meclis üyeliğine getirdi. 1818' de Academie Française'e seçildi. 

Şu esasları ortaya koydu :  1)  Organizmada yer alan bütün değişimler kendi aralarında birbiriyle bağlantılıdır. Bazı organlar ise organizmanın tümü üzerinde kesin bir etkiye sahiptir. Buna "organların bağımlılığı kanunu" denir.  2)  Canlılarda bazı karakterler karşılıklı olarak birbirine benzediği halde, diğer bir kısım karakterler hiç benzemez buna da "karşılıklı bağıntı kanunu" denir. 

Bu ilkeleri uygulayarak ve birkaç kırık kemiğe dayanarak bilinmeyen türleri ortaya çıkarabildi. Kendisine; karşılaştırmalı anatominin ve paleontolojinin ilk uygulayıcısı denilebilir. Hayatının sonuna doğru, gözlemlerden genel kurallara varmak isteyerek, türlerin değişmezliği ve yerin "devrimler" geçirdiği görüşünü benimsedi. Geoffroy Saint-Hilaire ve Lamarck'ın evrim hakkındaki görüşlerine şiddetle karşı çıktı. 

Başlıca eserleri  :  "Karşılaştırmalı Anatomi Dersleri (1800-05)",   "Yerin Geçirdiği Devrimler Hakkında Konuşma, Fosil Kemikler Hakkında Araştırmalar (1812-24)",   "Yapısına Göre Hayvanlar Âlemi (1816,  2. baskısı 1829-30)",   "Balıkların Tarihi (Valencienne ile beraber 1829 ve sonra)". 

Kardeşi Frédéric Cuvier (1773 - 1838) de tabiat bilgini olan baron Georges Cuvier, 1832' de Paris'de vefat etti.