ASTEROİDİ UZAYDA İTMEK

50 bin yıl önce Arizona' ya düşen 30 m çaplı
 asteroidin açtığı krater. (Derinlik 180 m, çap 1.4 km)

DÜNYAYA çarpma ihtimâli olan bir asteroidi, önceden haber alıp aşağıdan gönderilen kumandalı bir roketle, henüz dünya atmosferine girmeden uzayda iken iterek yörüngesini değiştirmek veya büyük güneş panelleriyle güneş ışığını asteroid üzerine odaklayarak, yoğun ışık enerjisiyle ona farklı yön vermek. Bu konuda araştırma ve çalışmalar halen devam etmektedir. Uzayda iken parçalanması çözüm getirmiyor. Çünkü irili ufaklı parçalar dünyaya düşmeye devam ediyor. Hepsi tamamiyle ufalmayıp, aralarında zarar verecek büyük parçalar kalabiliyor.

1908 yılında Rusya'nın yerleşimsiz bir bölgesine 60 metre çapında bir asteroid düştü. Bu çapta bir göktaşı büyük bir şehri yok edebilir. 1 kilometre çaplı olanlar ise dünya hayatını

KUYRUĞU SUDAN YILDIZ (video)

KUYRUKLU yıldızlar, güneş sisteminin dış bölgelerinden bazan çok uzaklardan gelir. Çapları bir veya birkaç kilometre kadardır. Buz halinde donmuş maddeler ihtiva eder. Kimyasal yapıları karmaşıktır. Karbon, azot, oksijen, hidrojen ve bunların bağlarını yapan bileşikler vardır.

Kuyruklu yıldızın başı (çekirdeği) gevşek bir yapıya sahiptir. Güneşin yakınından geçerken ısınır ve içinden buhar çıkar. Çıkan buhar, toz ve gazlarla birleşerek arkasında kuyruk görünümünde bir oluşum meydana getirir. Kuyrukta su buzu, karbondioksit buzu bulunur. Isınınca hızla buharlaşır.

Milyonlarca yıl önce bir kuyruklu yıldızın dünyaya çarptığı, hattâ su ve organik maddelerin bile bir kuyruklu yıldız tarafından dünyaya getirildiği tahmin edilmektedir. 80' li yıllarda bir tanesi dünyaya teğet geçti. Bir tanesi çok önceleri Sibirya'nın Kunduz bölgesine düşmüş, çevreyi yakıp yıkmıştı. Kuyruklu yıldız sadece ölüm değil; aynı zamanda yaşam da getirebilir.

Aşağıdaki video, kuyruklu yıldızın oluşumu ve anatomisi hakkında bilgi ve animasyon içerir. (kaynak: nasa)

AYIN OLUŞUM SÜRECİ (video)

4,5 milyar yıl evvel, dünyanın yan tarafına doğru hızla büyük bir kaya parçası çarpar. Bu kayanın mars gezegeni büyüklüğünde olduğu tahmin ediliyor ( Mars, dünyanın onda biri büyüklüğündedir). Dünyadan koparak ayrılan kor halindeki parçalar etrafa savrulmuş ve bir kısmı tekrar dünya tarafından çekilmiş, diğer kısmı da (kütle çekim kuvvetiyle) kendi aralarında birleşerek kızgın ayı oluşturmuştur.

Büyük kaya, dünyaya yandan değil de tam ortadan vurmuş olsaydı; dünya tamamen parçalanacaktı. Zira 8 kilometre büyüklüğünde bir kaya, dünyada 140 kilometre çapında bir oyuk açabiliyor.

Ay, dünyanın ellide biri büyüklüğünde oluşarak dünyanın yörüngesine oturdu. Dünya normalde yalpalayarak dönmektedir. Ay, bu yalpalamayı dengeleyerek en aza indirmiştir. Ay, bir yüzü dünyaya dönük halde döner. Her yıl dünyadan biraz daha uzaklaşır (10 yılda 2,5 cm). Ayın atmosferi olmadığı için, milyonlarca yıldır meteoritler engelle karşılaşmadan yüzeye çarpıp çeşitli büyüklükte kraterler açmıştır.

Aşağıdaki video, ayın oluşum sürecine ait sesli bir animasyondur. (kaynak: nasa)

DÜNYAYA DÜŞEN TAŞLAR (video)

DÜNYA atmosferine düşen bir meteor, fiziki yapısına göre irili ufaklı parçalara ayrılarak yanar. Atmoferin böyle bir koruma özelliği olmasaydı; dünya her boydaki meteoritlerle delik deşik olur ve hayat olmazdı. Düşecek parçanın iç yapısı çok önem taşır. Sünger yapısında ise parçalanıp dağılma ihtimâli vardır. Yüksek yoğunluklu metalik-yekpare yapıda olursa; parçalanmaz ve düştüğü yere büyük zarar verir. Meteorun ebatı ise çok daha önemlidir. 100 metre büyüklükteki bir göktaşı, parçalanmadan dünyaya düşerse, çok büyük zararlar verdiği gibi iklim değişikliğine dahi yol açabilir. Bu büyüklükte göktaşları bin yılda bir dünyaya düşmektedir. 10-15 metre büyüklükte olanları ise on yılda bir düşer. Çok daha ufakları ise hemen her zaman düşmekte ve yanarak dağılmaktalar.

2009 yılında Sudan'ın kuzeyine bir göktaşının düşeceği bilgisi gelir. Yaklaşık yirmi saat kadar önce; göktaşının bir kamyon büyüklüğünde olduğu ve sabaha karşı saat 5.46' da çöle düşeceği hesaplanır. Meteor parçalanmazsa; çölde büyük bir krater açacak büyüklüktedir.