AROKARYA (bitki)

AROKARYA,  küçük köknar ağacına benzer. Çok güzel ve sürekli yeşil yaprakları, yelpaze şeklinde kat kat dizilişli yan dalları vardır. Dekoratif bir bitkidir. Yazın daha sıcak fakat doğrudan güneş etkisi az, kışın 3-10 derece ortamlı yerleri sever.

Kışın fazla sıcak, az nemli salon ve 3 dereceden düşük ortam zararlıdır. Havadar, aydınlık ve yarı gölgeli yerlerde sağlıklı yetişir. Yazın bol su verilir. Sıcak havalarda yapraklara su püskürtün. Kışın, toprağı kurumayacak kadar nemli tutun. Sulama suyu kireçsiz olmalıdır.

Saksı değiştirmeyi, en geç 4-5 yılda bir mart ayında yapın. Bir kısım yaprak çürüntüsü, bir kısım torf ya da funda toprağı, az miktarda killi toprak ve bir kısım dişli dere kumu karışımı uygun harçtır. 

Üretim; uç yeşil çelikleriyle aralık ayında yapılır. Çelikler orta sertlikte olmalıdır. 

GİANNİ BERTİNİ (ressam)

İTALYAN  ressam, 1922 yılında Pisa'da doğdu. Önceleri figüratif anlatımcı, sonraları yeni kübizm doğrultusunda çalıştı. 1947' de geometrik soyutlamaya yönelerek Jasper Johns'un yeni Dada'cı çalışmalarının öncüsü sayılan, basma harf ve rakamlarla bezenmiş yağlıboya resimler yaptı (1948-49). 

Enrico Baj ile birlikte, 1951' de ilkelerini ortaya koyduğu "nükleer sanat" anlayışını biçimlendiren enformel eserler verdi. 

1951 yılının sonuna doğru Paris'e yerleşen Bertini, bir makina işlevindeki şemalara göre renk lekelerini tuvale yerleştirdi. 1960' dan sonra, günlük yaşantının görüntülerine yöneldi, ama kişiliğini de bırakmak istemediği için, bu görüntüleri "Bertini'leme" adını verdiği bir işlemden geçirdi (Gerçek Ülke). 

1963' de fotoğraf parçalarını, duyarlaştırılmış tuvale aktarmanın yolunu buldu. "Mekanik Sanat" adını verdiği (1965) bu yöntemle, tuvale aktarılmış fotoğraflardan oluşan bir çeşit yapıştırmalar yaptı. Cinsellik ve makinayı güncel görüntülerle ortaya koydu. Gianni Bertini, 2010' da Caen'de (Fransa) öldü.

Gianni Bertini

KAYA SARMAŞIĞI (bitki)

KAYA  sarmaşığı (hedera), güzel ve sarılmacı yapraklarıyla evlerde, balkon ve bahçelerde sarılmacı veya sarkıcı bitki olarak kullanılır. Kaya sarmaşığı, ülkemizde en çok tanınan, evlerde fazla kullanılan bir türdür.

Yaprakları küçük, 3 parçalı ve parlak yeşildir. Serin ortamlardan hoşlanır, dondan bile zarar görmez. Sıcak yerde sağlıklı gelişmez. Gölgeli ortamlarda yeşil rengin etkisi artar. 

Yazın, bol su verin, sıcak havalarda yapraklara su püskürtün. Kasım ayında dinlenme dönemi başlar. Şubat ayına kadar saksı toprağını orta nemli tutun. Aksi halde, yapraklarda sararma veya kahverengi lekeler görülür.

Renkli yapraklı çeşitleri, sonbahar ve kış aylarında 12-15 derecelik sıcaklıktan hoşlanırlar. "Marengo" bunlardan en sevilenidir.

Kaya sarmaşığının saksı değiştirme işlemi 2-3 yılda bir mart veya eylül ayında yapılır. Yaprak çürüntüsü ve dişli dere kumu karışık, az killi toprak harcı uygundur.

Üretim için; ilkbahar veya sonbaharda kuvvetli sürgünlerden alınan 8-10 santim uzunluğundaki çelikler kullanılır.

GASTON BERTRAND (ressam)

BELÇİKALI  ressam, 1910 yılında Wonck'da doğdu. 1933' de Brüksel Güzel Sanatlar akademisinde okudu. Bir müddet Paris'de kaldı. İlk tablolarını "La Route Libre" üyeleriyle beraber sergiledi. Sonra da eserleri düzenli olarak "Apport" salonlarında yer aldı. 

Önceleri Louis Thevenet'nin "entimizm"inden ve Henri Evenepoel'in renkli eserlerinden esinlenerek figürlü resmi denediyse de, sonradan soyut resme yöneldi. 

Sanatçı, Louis van Lint ile 1945' de "Jeune Peinture Belge" topluluğunun kurucu üyelerinden biridir. Bu topluluk Belçika'da "non-figüratif resim" akımının kaynağı sayılır. Bertrand'ın eserlerinin başlıca özelliği arı üslûplu geometrik bir soyutlamadır. Genellikle soğuk, açık ve çok ayrıntılı olan renkleri; tuvallerine uçuk ve şiirsel bir hava verir. 

Gaston Bertrand, 1994' de Brüksel'de öldü.

Gaston Bertrand  -  Mimarlık  (1949)

ŞÖVALYE YILDIZI (bitki)

ŞÖVALYE  yıldızı (hippeastrum) bitkisinin "amarillis" olarak da tanınan melez çeşitleri kullanılır. Şeridimsi büyük yaprakları, uzun bir sap üzerinde şemsiye dizilişli, büyük ve gösterişli çiçekleri vardır. 

Sürgün verme ve gelişme dönemi, ilkbahar ve yaz aylarıdır. Temmuz, ağustosda çiçek açar. Bakımı kolaydır. Mayıs ayında bahçe ve balkonlara, yakıcı güneş tesiri olmayan yerlere çıkarın. Temmuz ayı sonuna kadar bol su ve 2 haftada bir sunî gübre verin. Yapraklara sık olarak su püskürtün.

Ağustos ayından itibaren sulamayı giderek azaltın. Eylülden itibaren saksı toprağını kuru tutun. Yapraklar tamamen sarardığında kesin. Soğanları 15-20 derece ortamda koruyun. Aralık ayında içeri alın. Havadar ve aydınlık bir yere koyun. Tekrar su vermeye başlayın.

Ocak ayında çiçek sürgünleri gelişmeye başlar. Boyu 8-10 santim olunca daha sık su verin. Genel olarak kışın fazla sulamayın.

Saksı değiştirmeyi, genç bitkilerde her yıl, yaşlı olanlarında ise 2-3 yılda bir yapın. Bitki soğanının üst kısmını dikim sırasında kısmen açıkta bırakın. Bu arada yavru soğanları ayırın. Saksı değiştirdikten sonraki ilk haftalarda az sulayın.

Çürümüş yaprak, yanmış ahır gübresi, dişli dere kumu karıştırılmış nispeten killi toprağı sever. Üretimi; yavru soğanlar, soğan kabuğundan alınan çelikler ve tohumla yapılır.

MİGUEL ORTİZ BERROCAL (heykeltraş)

İSPANYOL  heykeltraş, 1933 yılında Villanueva de Algaidas, Malaga'da doğdu. Matematik ve kimya okudu. Madrid'de mimarlık ve heykelcilik öğrenimi gördü. Madeni işlemeyi denedi (1954), fakat kısa süre sonra tamamen heykele döndü. Sökülüp yeniden kurulabilen soyut formları, mimarî kaygılarının izlerini taşır.

Giderek insan biçimli ve figüratif formlara yöneldi. Birçok eserinde oyuncaklı bir hava göze çarpar. Öğeleri yan yana koyacak veya iç içe geçebilecek biçimde düzenledi. 1960' dan sonra çeşitli öğelere ayrışabilen bütünler yaptı. Artık çeşitli parçaların iç içe geçmesi daha karmaşık bir görünüm almıştı.

Sanatçının bazı eserlerinde çekmecelere ve bu çekmeceleri açabilecek düzenlere bile rastlanır (Kleopatra, 1968). Bir seyircinin, böyle bir eser üstünde gerekli değişiklikleri yaparak birçok görünüm elde edebilmesi için önce eseri dikkatle incelemelidir.

Sanatçı, Verona'daki özel dökümevinde, bazı eserlerini sanayi ürünü olarak yapmakta, ayrıca sökülüp yeniden takılabilen "mini-çoğullar"ı da (Mini-Maria, Mini-David) hazırlamaktadır. Miguel Ortiz Berrocal, 2006' da Antequera'da öldü.

Miguel Ortiz Berrocal  -  Maria de la O  (1965)

KAUÇUK (bitki)

KAUÇUK  (ficus), sera ve salon çiçeklerimiz arasında fazlaca ilgi gören bir süs bitkisidir. Gövde yapısı düzgün, yaprakları büyük, oval, kalın ve derimsi yapıda, parlak yeşildir. "Decora" en çok aranan ve üretilen çeşididir.

Kauçuk; sıcak, havadar, aydınlık veya yarı gölge yerleri sever. Sıcak yaz günlerinde bol su ister. Ekim ayından itibaren suyu azaltın. Yaşlı bitkileri 15-20 derece, genç bitkileri 10-15 derece ortamda tutun.

Büyüme yavaşlaması, yaprak uç ve kenarlarında görülen kahverengi lekeler ve yaprak dökülmesi bakım kusurundan ileri gelir. 

Sonbahar ve kış fazla gölgeli yerlerde bulundurulan, kışın fazla yazın az su verilen kauçuk güzelliğini kaybeder. Havasız ve soğuk yerde yaprak döker. Işık az, toprak besini yetersiz, nem düşük olursa yapraklarda sararma ve dökülme olur. Fazla nem, alt yapraklarda sararma yapar.

Kökdeki hastalık yaprağa kahverengi lekeler halinde yansır. Böyle bitkilerde saksı değişimi yapın. Toprağı ve hasta kökleri temizleyin. 

Saksı değişimi, mart-nisan aylarında yapılır. Yanmış ahır gübresi, yaprak çürüntüsü, dişli dere kumu ve az killi bahçe toprağı karışımı uygun harçtır. Saksı değiştikten sonra; öncelikle bitkiye bol su verin, yapraklara su püskürtün, 2-3 hafta sonra normal sulamaya geçin.

Kauçuğun üretimi, gövde ve uç çelikleriyle yapılır. Çelikler yüksek sıcaklık ve nemli ortamda 4-5 haftada köklenirler.  

ANTONİO BERNİ (ressam)

ARJANTİNLİ  ressam, 1905 yılında Rosario'da doğdu. Arjantin'de kısa bir müddet sanat eğitimi gördükten sonra 1925' de Madrid'e, sonra da Paris'e gitti. "Gerçeküstücülük"ü tanıdı. Buenos Aires'e dönüşünde (1930), vatandaşlarının sefaletini gören sanatçı sosyalist gerçekçiliğe çok yakın resimler yapmaya başladı.

Birçok genç ressamla beraber 1932 yılında "nuevo realismo"yu oluşturdu. Ayrıca, ortaklaşa ve anıtsal resimle ilgilendi. Anlatım biçimi ne olursa olsun, tüm eserlerinde ülkesinin toplum düzenine karşı çıktı. 1937' de ve daha sonraki yıllarda yaptığı afişlerle ve resimli eleştiri yazılarıyla faşizme karşı koydu.

Berni, 1958' de iki tip yarattı. Bu tipler bundan böyle tüm çalışmalarının merkezinde yer alacaktır; çocuk "Juanito Laguna" ve fahişe "Ramona Montiel". Gecekonduların çocuğu Juanito ile iktidar yanlısı fahişe Ramona'nın öyküsü, uzun bir anlatı dizisi oluşturur. Berni'nin dev canavarları baskı rejimini simgeler. "Din Adamları" dizisi ise eserinin toplumsal evrenini tamamlar. 

Sanatçı sürekli olarak bir biçim araştırması içindedir. Yapıştırmaları ve birleştirmeleri dener (1958). 1963' den sonra da çevresel sanatla ilgilenir. "Ramona'nın Mağarası" adlı eseri görsel-işitsel bir gösteridir. Bu eserde resim, birleştirmeler, heykel-canavarlar ve ışık etkileri birbirini tamamlar. 

Berni'nin eserleri, 1960' tan beri, Doğu Avrupa'da olduğu kadar Batı Avrupa'da da sergilenmektedir. 1962 Venedik bienalinde gravür büyük ödülünü kazanan Antonio Berni, 1981' de Buenos Aires'de öldü.

Antonio Berni  -  Uyuyan Juanito  (1973)

FLAMİNGO ÇİÇEĞİ

FLAMİNGO  çiçeğinin (anthurium), dekoratif yaprakları gösterişli ve ilginç şekilli çiçekleri vardır. Nadide ev bitkisidir. Çiçekli dönemi ilkbahar aylarıdır. Çiçekleri dayanıklıdır. Aslında bunlar, çiçeğimsi renkli yapraklardır.

Flamingo çiçeği, fazla ısı ve çok nem ister. Bu sebeple; normal ışık ve orta derecede nem kâfi gelmez. Salon bitkisi olarak: özel şekilde ısıtılan ve nemi yüksek tutulan yerlerde ya da seramsı çiçek pencerelerinde sağlıklı yetişir. 

Güneşten hoşlanmaz. Çiçeklerde tam ve etkili renk oluşması için aydınlık yere koyun. Besin istekleri azdır. Mart-ağustos ayları arasında, 2 haftada bir gübreleme yapın. Ana gelişme dönemi olan ilkbaharda bol su verin. Hava nemini artırmak için yapraklara su püskürtün.

Yazın, serin gölgeli, havadar balkon ya da bahçeye koyun. Eylülde tekrar içeri alın. Sonbaharda 15 derecelik ortamda bir dinlenme dönemi olur. Kış aylarında en az 12-15 derece, en çok 20 derece sıcaklık ister. Bu mevsimde kireçsiz suyla az sulama yapın.

Saksı değiştirmeyi mart ayında ya da çiçeklenme sonu olan haziran-temmuzda, 2-3 yılda bir yapın. 

Üretimi, gövde çelikleriyle yapılır. Toprağa yakın yan sürgünler köklendikten sonra kesilerek yeni bitkiler elde edilir. 

PHİLİPPE GÉRARD BENRATH (ressam)

FRANSIZ  ressam (Frédéric Benrath), 1930 yılında Chatou'da doğdu. Bir Alman barok şatosundan aldığı soyadı ve Nietzsche'nin bir eserinden aldığı öz adı, kişiliyetinin hangi yönde geliştiğini açıklar. Resme önce "yeni izlenimci" olarak başlamıştı, zamanla "çizikli boya kümelerinden" oluşan bir üslûba yöneldi (1953).

Sonra bu üslûp, tuvaldeki boya yığınlarını hafifleten sinirli bir fırça hareketine, bir çeşit özgürlüğe dönüştü (1955-59). Benrath'ın, "bulutçuluk"un başlıca yaratıcılarından biri sayılması 1959' dan sonraya rastlar.

Mat yeşillerle, sarılar içinde yeryüzüyle gökyüzü arasında kurduğu söyleşiden, karşılıklı ilişkiden uçucu, akıcı ve barok bir şiir doğar (1962). Her türlü anlatı ve öyküden uzak duran ressamın tek tasası "saydamlık ve derinlik"tir. Buna karşılık son resimlerinde, biçimlerin birbiriyle karışmasından doğan bir bunalım sezilir, (meselâ; "Gezegenlik ve Dönüş" adını verdiği 1972' deki son sergisi). 

Philippe Gérard Benrath, 2007' de Paris'de öldü.

Frédéric Benrath  -  Düş ve Uçurum (1971)

MADAGASKAR SÜTLEĞENİ (bitki)

MADAGASKAR  sütleğeni; küçük ve yumurta şeklinde yapraklara, bol dikenli gövde yapısına sahiptir. Küçük fakat toplu haldeki brakteleri gösterişlidir. Kış ve ilkbahar aylarında açar. Gelişimi yavaştır. Nemi düşük ortamları sever.

Yazın sıcak, havadar ve güneşli yerlere koyun. Orta miktarda su verin. Dinlenme döneminde; 10-12 derecelik ortama alın, suyu azaltın. Oda sıcaksa suyu artırın. Bitki; kuru hava, yüksek veya düşük ısıya dayanıklıdır.

Saksı değiştirmeyi; 2-3 yılda bir, mart-nisanda, çiçeklenme geçince ya da yazın yapın. Çürümüş yaprak, yanmış ahır gübresi, dişli dere kumu ve killi toprak karışımı, uygun saksı harcıdır.

Üretim için hafif odunlaşmış uç sürgün çelikleri kullanılır. Çeliklerdeki "özsu" akımını 15-20 dakika ılık suda bekleterek durdurun. Kasa ya da büyük saksılarda, humuslu-süzek topraklarda, 20-25  derece ortamda köklendirin. Bol dallanma ve toplu bir görünüm vermek için genç bitkilerden birkaç kez uç alın.

HANS BELLMER (ressam)

ALMAN  ressam, desinatör ve heykeltraş, 1902 yılında Katowice'de (Polonya) doğdu. Doğduğu şehirde geçirdiği çocukluk günlerine ait görüntüleri eserlerine yansıttı. 1922' de mühendis olmak için Berlin'e (Almanya) gitti ve orada "Dadacılar" ile karşılaştı. 

Öğrenimini bitirdikten sonra kahvelerde, sokaklarda desenler çizdi, birkaç kitap resimledi, sonra da bir reklam deseni atölyesi açtı. İlk "Bebek"ini ve bir konunun 10 ayrı pozunu 1932' de yaptı. 1937' de "İnsaflı Mitralyöz" dizisini tasarladı. Aynı yıl Fransa'ya yerleşti. Burada kitap ressamlığı ve ciltçilikle ilgilendi. Özellikle "Dal Dal Yontulmuş Göz Kırpmaları" adlı eserini yayınladı.

2. Dünya Savaşı sırasında hapisteyken hep desen çalıştı. Yorulmak bilmeden, anatomik değişiklikler ve erotik görüntüler üstüne araştırmalarını sürdürdü. "Kafadanbacaklılar" adlı eserini 1943' de yaptı. Bellmer, duygularını birçok yolla anlatabilecek çok yönlü bir sanatçıydı.

Fotoğraf, desen, resim, heykel ve gravür alanında eserler verdi. Sanatçı arkadaşlarıyla beraber "anagram şiirler" yazdı. "Küçük Görüntü Anatomisi"ni (1960), "Kullanma Biçimi"ni (1968) yayınladı, "Küçük Ahlâk" incelemesinin yeni baskısını yaptı. 

Çok sayıda resimlemeleri arasında "Bayan Edwarda (1966)" ve "Kuklalar (1970)" sayılabilir. Hans Bellmer, 1975' de Paris'de öldü.

Hans Bellmer  -  Kız Başı Duvar

KOLYOZ (bitki)

KOLYOZ  (coleus) melezleri salon bitkisi olarak kullanılır. Kolyozların çok güzel renkli ve dekoratif şekilli yaprakları vardır. 1-2 yaşındaki genç bitki en güzel etkiye sahiptir. Yazın, balkon ve terasları süsler.

Kolyoz; aydınlık, havadar ve biraz nemli, yarı gölge yerlerde iyi yetişir. Yazın bol su ister. Çok sıcak günlerde yapraklara su püskürtün.

Çok sıcak ve havası kuru odalarda hemen bozulur ve yapraklarını döker. Bu durumda saksıyı uygun ortama alarak yapraklanmayı sağlayın. 

Kolyozun eylül ayı başında kuvvetlice budanması, toplu ve daha gösterişli bitki elde etmek için faydalıdır. 

Kışın, genç fideleri 10-12 dereceli, yaşlı bitkileri daha sıcak 15-18 dereceli aydınlık yerlerde bulundurun, suyu azaltın. Kışın sıcaklık daha yüksekse yapraklara su püskürtün.

Saksı değiştirmeyi şubat ve mart aylarında yapın. 

Dikimde kullanılacak harç; humuslu, hafif killi, kireçsiz bahçe toprağıdır.

Üretimi; yeşil çelikle kolayca yapılır. Çelikler 3-4 hafta içinde köklenir. Bunun için ocak-haziran ayları arası uygundur. 

Islah kurumlarından alınan tohumla da üretim yapılabilir.

MUSTAFA REŞİT BELGESAY (hukukçu)

TÜRK  hukukçu, 1887 yılında İstanbul'da doğdu. İstanbul Dârülfünunu'nun hukuk bölümünü 1907' de bitirdikten sonra, Paris Hukuk fakültesinde öğrenimini tamamladı. Türkiye'ye dönüşünde (1914), İstanbul Hukuk fakültesinde "deniz ticaret hukuku" ve "hukuk usulü" dersleri vermeye başladı.

Aynı fakültede "icra ve iflâs hukuku" ve "hukuk muhakemeleri usulü" profesörlüğünden 1956' da emekliye ayrılan Mustafa Reşit Belgesay, 1969' da İstanbul'da vefat etti.

Bazı eserleri : "Türk Kanunu Medenîsi Şerhi (1952)", "İcra ve İflâs Kanunu Şerhi (1954)".

SÜTLEĞEN (bitki)

SÜTLEĞEN  (Euphorbia), çiçeğinin süs bitkisi olarak iki çeşidi çok tanınmıştır. "Atatürk çiçeği" diye bilinen çeşidi; kasım-aralık aylarında kırmızı, pembe, beyaz çiçek açar. Bunlar gerçek çiçek değil, "brakte"dir. Asıl çiçekler sarı, çok küçük ve gösterişsizdir.

Atatürk çiçeğinin yaprakları uzun saplı, büyük, sivri uçlu, kenarları düz ya da lopludur. Renkli braktelerinin dökülmesinden sonra, normal oda şartlarında bakımı zorlaşır. Ocak-şubat aylarında dinlenme dönemine girer. Bu dönemde suyu azaltın. Mart ayında sulamayla gelişme başlar.

Sonbaharda, çiçeklenme öncesi, ekim ayından itibaren 15-20 derece, çiçeklenme sonrası 10-13 derece ortamlı yerlere koyun. Kışın sıcak ve aydınlık ortamlar uygundur. Çiçekli dönemlerde yaprak dökülmesi; fazla su verildiğini ve sıcaklığın az olduğunu gösterir.

Mart-nisan aylarında saksı değiştirin. Yanmış ahır gübresi, yaprak çürüntüsü, az killi bahçe toprağı karışımı uygun harçtır. Saksısı değişen bitkiler; orta nemli, 20-25 derece ısılı ortamda iyi gelişir. Sulamayı artırın, yapraklara sık sık su püskürtün.

Yazın, bahçenin havadar, aydınlık ve yarı gölge bir yerine alın. Dinlenme dönemi sonunda, bitkiyi dipten 10-15 santim kalacak şekilde budayın. Yeniden sürünce daha gösterişli çiçekler verir.

Atatürk çiçeği çelikle üretilir. Budama artığı dallar çelik için uygundur. Bunlardan 4-5 ay sonra sağlıklı bitkiler elde edilir. 

ANDRÉ BEAUDİN (ressam)

FRANSIZ  ressam, 1895 yılında Mennecy'de doğdu. Paris Dekoratif Sanatlar yüksekokulunda okudu. Çeşitli çağdaş akımların dışında kalarak kendi mantığına göre oluşan ve tam anlamıyla kendine has bir üslûp geliştirdi. 

Kübizmin temel ilkelerini taşıyan eserleri, Fransız geleneğinin sertliğini ve şiirselliğini yansıtır. Resimleri her çeşit bunalım ve dramdan uzaktır. Uzun uzun işlenmiş bir yapı içinde bütün tuvali yalnız konu kaplar.

En sevdiği temalar; atlar, ağaçlar, köprüler, su vb. dir. Yağlıboyadan başka; heykel ve gravür ile de ilgilendi. 1923' deki ilk sergisinden, 1970' de Grand Palais'deki büyük toplu sergisine kadar geçen süre içinde birçok şahsî ve ortak sergiye katıldı. 1962' de Fransa Ulusal Sanatlar büyük ödülünü alan André Beaudin, 1979' da Paris'de öldü.

André Beaudin  -  Aydınlık Saat  (1972)

DİFFENBAHYA (bitki)

DİFFENBAHYA  iri, alaca renkli yapraklarıyla çok güzel, etkili, dekoratif bir bitkidir. Nemi yüksek, özel olarak ısıtılan, gölgeli ya da yarı gölgeli, hava cereyanı olmayan yerlerde iyi gelişir. Sıcaklık yazın 20 derece olmalıdır. 

Yazın sık ve kireçsiz suyla sulayın. Kışın aydınlık ve en az 15 derece sıcaklık ister. Bu dönemde toprağı orta derecede nemli tutun.

Gelişmesi mayıs-kasım ayları arasında olur. Bu dönemde bol sulayın ve gübreleyin. Nem kâfi değilse, yapraklara su püskürtün fakat devamlı nemli bırakmayın. Yaprakları çok duyarlıdır.

Eylül-mart ayları arası dinlenme dönemidir. Bu dönemde sulamayı kısın, gübre vermeyin. Bitki fazla boylanmışsa, ocak-şubat döneminde, kök seviyesinin 10 santim üstünden budayın. Böylece yapraklanma yenilenir.

Saksı değiştirmeyi 3-4 yılda bir mart-nisan aylarında yapın. Dikimde; yaprak çürüntüsü, yanmış ahır gübresi karıştırılmış, besince zengin bahçe toprağı kullanın. Nisan-ağustos ayları arasında haftada bir gübreleme yapın.

Üretimi; gövde ve uç yeşil çelikleriyle yapılır. Çelik alma dönemi aralık-ocak aylarıdır. Köklendirme için 25 derece sıcaklık ve yüksek nem gereklidir.

WİLLİ BAUMEİSTER (ressam)

ALMAN  ressam, 1889 yılında Stuttgart'da doğdu. Almanya'da soyut sanatın en önemli temsilcilerindendir. Önceleri "izlenimcilik sonrası" akımdan etkilendi. 1919' da Rus konstrüktivistlerini ortaya çıkardı ve aynı yıl Bauhaus'a girdi. Yine bu dönemde, plastik öğeleri geometrik olarak düzenlenmiş soyut eserler verdi. 

1930' larda gerçekleştirdiği tuvallerin ise, hem esin hem de biçim açısından eskilere kıyasla daha rahat bir havası vardır. Bu tablolarda daha çok, birhücrelilere benzeyen organik biçimli motiflerden faydalanmıştır. 

Sanatçının daha sonra yaptığı bir dizi tabloda; büyük ve kara bir şeklin hemen bütün tuvali kapladığı görülür. Tablonun sadece kenarlarına yakın yerlerde leke halinde birkaç renk ve şekil görülür. 

Baumeister, genç Alman ressamlarını büyük ölçüde etkiledi. Dekoratif Sanatlar okulunda "tipografi" dersleri verdi (1928-33). 1946' dan sonra Stuttgart akademisinde resim hocalığı yaptı. 

Eserleri ve hocalığı dışında, Naziliğe karşı çıkması sanatçının ününü yaygınlaştırdı. Savaştan hemen sonra Hitler'ciliği benimsemeyen birkaç sanatçıyla beraber genç neslin önderi oldu. Willi Baumeister, 1955' de doğduğu şehirde öldü.

Willi Baumeister  -  Safer  (1953)

KORDELA (bitki)

KORDELA  (chlorophytum), bitkisinin kökleri etlimsi, gövdesi toplu, sürgünleri sarkıcı, yaprakları uzun şerit biçimindedir. 

Bol yapraklı olması sebebiyle; güzel, etkili, büyük kitleli, canlı yeşil bir doku oluşturur. Küçük, az sayıda beyaz çiçekleri gösterişsizdir.

Kordelanın bakımı kolaydır. Aydınlık ev köşelerinde iyi gelişir. Yaz aylarında kuvvetli güneşten korunmak ister. 

İlkbahardan sonra bol sulayın. Sonbaharda suyu azaltın ve bitkiyi 8-10 derecelik serin ve yarı gölge bir ortama alın. 

2 yılda bir şubat-mart ayında saksı değiştirin. Harcını; yanmış ahır gübresi, yaprak çürüntüsü, killi bahçe toprağı katarak hazırlayın.

Üretimi; kökten ayırma ya da genç sürgünden alınan çelikle olur.

NAZMİ BARİ (sporcu)

TÜRK  tenisçi ve tenis antrenörü, 1929 yılında İstanbul'da doğdu. Tenise 1948' de başladı. 

3 sene sonra ilk Türkiye şampiyonluğunu kazandı ve bunu 15 defa yeniledi.

Beyrut, İsrail, Viyana, Atina turnuvalarında birinci oldu. 1965' de antrenörlüğe başladı, millî takımı çalıştırdı. 

2008' de İstanbul'da vefat eden Nazmi Bari adına her yıl uluslararası turnuva düzenlenmektedir.

KÜPE ÇİÇEĞİ

KÜPE  çiçeğinin, süs bitkisi olarak melez çeşitleri kullanılır. Güzel bir ev bitkisidir. Yarı gölge ve gölgeli ortamları sever. Nemli ve havadar yerde bulundurun. Doğrudan güneş, hava cereyanı, sıcak ve havasız ortam, yaprak ve çiçek dökmesine sebep olur.

İlkbahar ve yaz aylarında bol su ister. Sıcak günlerde yapraklara su püskürtün. Saksı toprağı aşırı nemli olursa, çiçek tomurcukları dökülür. 

Yaz boyunca çiçek açar. Solmuş çiçeklerin toplanması, çiçekli dönemi uzatır. Eylülde sulamayı azaltın. Kışın 5-8 derecelik salonda koruyun ve çok az su verin. Eğer oda daha sıcak ise suyu artırın. Arasıra havalandırma yapın.

Sağlıklı ve toplu bitki gelişmesi için, şubat başında, önceki yılın zayıf sürgünlerini budayın. Budamayı kuvvetli sürgünlerde 2-3 göz üzerinden yapın. Saksı değiştirmek için mart ayı uygundur. Harç olarak; yaprak çürüntüsü, yanmış ahır gübresi, torf ya da funda toprağı, dişli dere kumu ve bahçe toprağı kullanılır.

Toprak kireçli ve killi olmasın. Saksı değiştirilince bitkiye giderek daha fazla su verin. Aydınlık, havadar, 10-15 derece ısılı bir yerde koruyun.

Küpe çiçeği, yeşil çelikle üretilir. Her mevsimde üretim yapılabilir. Şubat ayı en uygun çelik alma zamanıdır. Çelikler 20-25 derece ortamlı, sık sık su püskürtülen tava ya da kasalarda, 10-15 günde köklenir. 

ENRİCO BAJ (ressam)

İTALYAN  ressam, 1924 yılında Milano'da doğdu. Brera akademisinde okuduktan sonra, soyut eserler yapmaya başladı. 1952' de Sergio Dangelo ile beraber "Nükleer resim manifestosu"nu yazdı. Bu eser birçok açıdan Dubuffet'nin ham sanatına uygun düşer.

1953' de Asger Jorn ile birlikte görüntüsel bir "Bauhaus" akımını kurdu, sonra Albisola'da Uluslararası Seramik rastlaşmalarını örgütledi (1954). Katılanlar arasında; Lucio Fontana, Emilio Scanavino, Karel Appel, Corneille, Roberta Matta vd. vardı. 

Baj'ın eserlerinde geniş ölçüde "gerçeküstücülük" ve "dadacılık" ın izlerine rastlanır. Şerit, düğme, arma, madalyon gibi çeşitli nesne ve maddelerden yaparak, yağlıboyayla süslediği yapıştırmalar; Kurt Schwitlers ve Francis Picabia'nın yapıştırmalarına çok benzer. Ayrıca bu tür eserlerinde Alfred Jarry'nin havasını ve nüktesini bulmak mümkündür.

Çizdiği kahramanların çoğu Ubu ile akraba çıkar. Büyük eserleri eline alıp yeniden süslemek ve bunlara yeni boyutlar kazandırabilecek bir nükte katmak en sevdiği şeydir. Bu tür eserleri arasında "Guernica, Baj Picasso'nun evinde (1969)", Seruat'nın ünlü eserinden esinli "Büyük Çanak" ve "İki Gövdeli Büyük Çanak (1971)" vardır. 

Resimlerinde toplumsal bildiriye giderek önem veren Baj, "Anarşist Pinelli'nin Cenaze Töreni (1972)" adlı tablosunu oldukça büyük bir tuval üstüne yapmıştır. Sanatçı bu eserde Guernica'dan aldığı figürlerin yanı sıra gülünç ve yansılamalı figürlerine de yer verir. Enrico Baj, 2003' de Vergiate'de öldü.

Enrico Baj  -  Anarşist Pinelli'nin Cenaze Töreni

KALP KALBE KARŞI (bitki)

KALP  kalbe karşı (ceropegia woodii), yayılıcı ya da sarkıcı özelliğe sahip saksı bitkisidir. Sürgünleri 2 metre uzayabilir. Yaprakları kalp şeklinde, karşılıklı dizilişli, etsi yapıda, üst yüzleri benekli, küçük ve kısa saplıdır. Yıl boyunca çiçek açar.

Aydınlık, havadar ve nem oranı orta derecede olan ortamlarda iyi yetişir. Doğrudan güneş, yapraklarda yanma yapar. 

Kışın serin, 5-10 derecelik yerlerde bulundurun. Sulamayı da haftada 1-2 defaya indirin. Yazın daha sık sulanmakla beraber, saksı toprağı sürekli nemli tutulmamalıdır. 

2-3 yılda bir, erken ilkbahar aylarında saksı değiştirme yapılır. Dikimde humusça zengin bahçe toprağı ve dişli dere kumu karışımı kullanılır. 

Üretimde yeşil çelikleri kullanılır. Çelikler, sürgün boğum yerlerinden kesilerek elde edilir. Kumlu köklendirme ortamlarında birkaç haftada kök salmaya başlar.

ERSİN AYDIN (sporcu)

TÜRK  yüzücü, 1940 yılında Adana'da doğdu. Yüzmeye Adana'da başladı. Uzun mesafelerde başarı gösterdi. Çanakkale maratonunu kazandı. 

1974' de Arjantinli Antonio'ya ait, "dünya suda kalma" rekorunu 43 saat 20 dakika ile yeniledi. 

37 kilometrelik uluslararası Nil maratonunda 9. oldu. Mersin, Anamur'dan Girne'ye yüzerek 34 saatte Kıbrıs adasına çıktı. 

Son olarak da Manş denizini iki yönlü geçen (1975 - 1977) Ersin Aydın, 2020' de İzmir'de vefat etti.

SİKLAMEN (bitki)

SİKLAMEN,  yumrulu bir bitkidir. Çiçekleri küçüktür. Ev bitkisi olarak üretilen çeşitlerin yürek şeklinde, iri, gösterişli yaprakları; kırmızı, pembe ve beyaz büyük çiçekleri vardır. 

Çiçekli olarak aldığınız bitkiyi, aydınlık ya da hafif gölgeli, hava cereyanı bulunmayan 10 -16 derecelik ortama koyarsanız çiçeklenme süresi uzar. Kireçsiz suyla sulayın. Fazla yapraklı bitkiye daha çok su verin. Yaprak ve çiçek sürgünlerini ıslatmayın.

Siklamenin bakımında sulama önemlidir. Az ya da fazla su bitkiye zarar verir. Sulama suyu 30 derece sıcaklıkta olsun. Çiçeklenme dönemi olan kış ve ilkbaharda daha çok su verin. Çiçeklenme sonrası suyu azaltın. Bitkiyi havadar ve gölge bir yere koyun.

Haziran sonunda yumruları saksıdan çıkarın. Toprağı ve ölü kökleri temizleyin. Daha sonra; yaprak çürüntüsü, funda toprağı, ahır gübresi ve dişli dere kumu karıştırılmış, besince zengin, hafif killi toprağa pek derin olmayacak şekilde dikin. Yarı gölge ve serin bir yere alın. Sürme başlayınca sulamayı artırın.

Siklameni çiçeklenme öncesi (aralık-ocak) ısısı değişmeyen, serin (10-20 derece) bir yerde koruyun. Yüksek ısıda yapraklanma artar, çiçeklenme olumsuz etkilenir.

Genellikle tohumla üretilir. Tohumlar ıslah kuruluşlarından alınmalıdır.

SAMİ AYANOĞLU (tiyatrocu)

TÜRK  tiyatro ve sinema oyuncusu, yönetmeni, 1913 yılında İstanbul'da doğdu. Tiyatroya Dârülbedayi'de başladı (1930). İlk olarak, "Maya" piyesinde sahneye çıktı. Kısa sürede kabiliyetini kabul ettirdi.

"Macbeth", "Othello", "Faust", "Sezuan'ın İyi İnsanı", "Cyrano de Bergerac", "Büyük Romülüs" gibi çeviri piyeslerin yanı sıra; "Susuz Yaz", "Âkif Bey", "Üçüncü Selim", "Çalıkuşu" gibi yerli oyunlarda oynadı.

"Bir Kavuk Devrildi", "İçimizden Biri", "Köşebaşı", "Ana", "Ve Birden Bahar Geldi", "Dişi Kuş" gibi oyunları sahneye koydu.

Sinemayla da ilgilenerek birçok filmde oyuncu ve yönetmen olarak başarı gösterdi. Uzun süre yabancı filmlerin Türkçe dublajında çalışan Sami Ayanoğlu, 1971' de İstanbul'da vefat etti.

KLİVYA (bitki)

KLİVYA  miniata ülkemizde en çok tanınan çeşididir. Etlimsi kökleri; uzun, derimsi yapıda, kılıç şekilli, güzel yeşil yaprakları; dayanıklı bir sap üzerinde 12-20 adet, şemsiye dizilişli gösterişli çiçekleri vardır. 

İyi bakım ve fazla sabır ister. Gelişim döneminde 18 derece ortamlı, aydınlık ve doğrudan güneş olmayan bir yere koyun. Sık sık sulayın ve arada bir gübre şerbeti verin. Ekim-aralık dinlenme döneminde sulamayı azaltın ve 10 derecelik ortama alın.

Çiçek sürgünü 15 santimi bulunca bol su verin ve ortam sıcaklığını 15-20 dereceye yükseltin. Çiçeklerin solmasından 10 ay sonra tohum olgunlaşır. Tohumdan çiçekli bitki elde edilmesi 3 sene sürer. 

Saksı değiştirmeyi, çiçekler solduktan sonra, genç bitkide her sene, yaşlılarda ise 3-4 senede bir yapın. Köklere zarar vermeyin. Yaprak çürüntüsü, yanmış ahır gübresi, dişli dere kumu ve killi bahçe toprağı karışımı uygundur.

TEX AVERY (ressam)

AMERİKALI  karton film ressamı ve yapımcısı, 1918 yılında Dallas'da doğdu. Hayâli güçlü, nükteci, saldırgan ve şaşırtıcı bir tip olan bu "cartoonist" bir yığın "gag" gerçekleştirdi. Kimi zaman gerçeküstücülüğe kayan gagları, çok bölümlü bir ritimle birbirine eklenir. 

Her ne kadar şakacı bir tutumla kimliğini uzun süre gizlemişse de Tex Avery gerçekten yaşamıştır. Önce Paul Terry ve Walter Lantz'ın yanında işe başlayan Avery, daha sonra Léon Schlesinger hesabına Warner'de yapımcı olarak görev aldı. Bu sırada birbiri ardından birçok canlı resim "star"ı oluşturdu. Bunlar arasında; domuz "Porky Pig", ördek "Daffy Duck" ve tavşan "Bungs Bunny" vardır. 

1942' de M.G.M. ile mukavele yapan Avery, köpek "Droopy"yi, sonra da penguen "Chilly-Willy"yi meydana getirdi. 1960' da reklamcılığa yöneldi. Sonra da San Fernando vâdisinde bir çiftliğe çekilen Tex Avery, 1980' de California'da öldü.

Tex Avery  -  "Kim kimi öldürdü?"
(karton filmden)

ÇUHA ÇİÇEĞİ

ÇUHA  çiçeği (primula), uzun süre çiçekli kalması sebebiyle "Onbiray Çiçeği" diye de tanınır. Yaprakları büyük, yürek şeklinde, uzun saplı, ince tüylüdür. Çiçekleri farklı uzunlukta sürgünler üstünde, şemsiye dizilişli, çok gösterişlidir. Beyaz, kırmızı, pembe ve mavi çeşitleri bulunmaktadır. Ana çiçeklenme dönemleri, kış ve ilkbahar aylarıdır. 

Bakım istekleri azdır. Sıcaklığa dayanıklıdır. Nispeten serin ortamları sever. Parlak öğle güneşi zararlıdır. Sürekli aydınlık ortam ister. Çiçekli döneminde bol sulanmalı, 2 haftada bir az dozda gübre vermelidir. Kireçsiz su kullanmalıdır.

Çiçekler solunca, eski sürgün ve yaprakları kesin. Sonra humusça zengin, yaprak çürüntüsü karışık toprağa dikin. Bir müddet çok az su verin.

Yazın doğrudan güneş görmeyen bir balkon ya da bahçe köşesine koyun. Sonbaharda salona alın, bolca sulayın ve gübreleyin. Kısa süre sonra çiçeklenme başlayacaktır. 

Yaprak kenarlarında görülen sarılık; köklerin susuz kalması, aşırı sulama ya da aşırı gübrelemeden ileri gelir. Önce sulamayı azaltın, sarılık gitmiyorsa saksıyı değiştirin.

Çuha çiçeği taze tohumla üretilir. Islah kurumlarından sağlanan tohumu tercih edin. Tohum ekimi, ocak-nisan ayları arasında yapılır.

GAE AULENTİ (iç mimar)

İTALYAN  iç mimar ve desinatör, 1921 yılında Udine'de doğdu. Milano Politeknik okulunda doktorasını yaptı. Önce Venedik üniversitesinde, sonra Milano Mimarî Kompozisyon enstitüsünde ders verdi. 

Mobilya ve çeşitli eşyadan başka, farklı ülkelerde; Olivetti, Knoll İnternational, Dior ve Fiat mağazalarının düzenlemesini yaptı. Ayrıca; Paris, Londra, Edinburgh, Madrid ve Barcelona'da açılan Olivetti sergilerinin düzenini tasarladı.

1964 Milano Üçyıldabir sergisinde uluslararası büyük ödülü kazandı. 1966' dan itibaren Associazione per Disegno İndustriale'in  (A.D.İ) ikinci başkanlığını yaptı. Moda ve sahne tasarımcılığı da yapan Gae Aulenti, 2012' de Milano'da öldü. 

Gae Aulenti  -  Show Room Olivetti  (1966 - Paris)

ÇİÇEK BEGONYA (bitki)

ÇİÇEK Begonya, yarı gölge bir ortamda iyi gelişir ve çiçeklenir. Yaprak çürüntüsü, dişli dere kumu ve aşırı kireçli olmayan bahçe toprağı karışımından hoşlanır. Tohum ya da yeşil çelikle üretilir.

LORRAİNE Begonya

 

Kışın çiçeklenir. Beyaz, kırmızı, veya pembe çiçeklidir. Kışın 15-18 derecede, orta nemli, yarı gölge yerlerde iyi gelişir. 

Kuru havalarda yapraklara kireçsiz su püskürtmelidir. Şubat-mart aylarında saksı değiştirmeli. Toprak harcı humusça zengin olmalı. Yaprak ya da yeşil çelikle üretilir. 

ELATİOR Begonya

Kışın çiçeklenir. Küçük ya da iri, yalınkat ya da katmerli çiçekleri vardır. Renkleri pembe, kırmızı, sarı, beyaz, turuncu olabilir. Bakımı itina ister. Kışın 20 derecede barındırmalı. Mart-nisan aylarında saksı değiştirmelidir. Üretimi yeşil çelikle yapılır.

FAHRİ ATABEY (hekim)

TÜRK  hekim ve idareci, 1913 yılında İstanbul'da doğdu. İstanbul Üniversitesi Tıp fakültesini bitirdi (1939). Gülhane Tıp akademisinde "doğum ve kadın hastalıkları" ihtisası yaptı. İngiltere, Londra'da çeşitli kliniklerde 3 sene çalıştı. 

Türkiye'ye dönünce; Tıp fakültesi 1. Kadın-doğum kliniğinde uzman hekim olarak vazife yaptı. 1951' de doçent oldu. Zeynep Kâmil hastanesinde klinik şefliği ve başhekimlik yaptı. Bu hastanenin büyüyüp gelişmesine katkı sağladı (1952-68).

27 Mayıs 1960' dan sonra, Yassıada mahkemesinde yargılandı ve beraat etti (1963). İstanbul Belediye Başkanlığı'na seçildi (1968-73). Fahri Atabey, 1994' de İstanbul'da vefat etti. 

Bazı eserleri : "Kadınlarda Görülen Erkekleşme Sendromu (1951)", "Jinekolojide 17-Ketosteroidlerin Önemi (1952)", "Doğum ve Jinekoloji (1954)"

EĞRELTİ (bitki)

EĞRELTİ  (nephrolepis exaltata), dipten itibaren çok bol sürgün veren 60-100 cm boyundaki yelpazemsi yaprakları çok sayıda iki taraflı tarak ya da tüysü dizilişte yaprakçıklardan oluşan gösterişli ev bitkileridir. Yaprakları 10-12 cm genişlikte eğik ya da sarkıktır.

İlkbahar ve yaz aylarında hızlı gelişme gösterirler. Sıcak, yarı gölge ve kısmen aydınlık ortamlarda iyi yetişirler. Direk güneş ışığı yakıcı olur. Kış aylarında 13 derecenin altındaki sıcaklık bitkiye zarar verir. 13-16 derece arası sıcaklıklar baharda optimum gelişme için idealdir. Yaz sıcaklığı daha yüksek olabilir. 

Saksı toprağı ve hava nisbî nemi yüksek tutulmalı, gelişme döneminde fazla, kışın az su verilmelidir. Hava neminin düşük olduğu yerlerde, özellikle sıcak yaz günlerinde yapraklara günde 3-4 kez su püskürtmelidir. 

Üretimi, yumru kökten ayrılan yan sürgünlerle kolayca yapılır. Eğrelti kültüründe; 3 kısım funda toprağı, 1 kısım organik maddelerce zengin bahçe toprağı ve 1 kısım da ince kum karışımı kullanılır.

YESARÎ ASIM ARSOY (bestekâr)

TÜRK  bestekâr, 1900 yılında Drama'da (Doğu Makedonya) doğdu. 1917' de ailesiyle birlikte Adapazarı'na, daha sonra İstanbul, Fatih'e yerleşti. Zaman zaman camilerde ezan okudu.

Sadettin Kaynak ve Selâhattin Pınar ile beraber, sözleri günümüz Türkçesiyle yazılmış ve zamane şartlarına uydurulmuş eserler yaparak, tek sesli Türk müziğine canlılık getirdi.

Eserlerinin çoğunu plâğa okudu. 250' yi bulan şarkıları genellikle fantezi türündedir. Şarkılarının çoğunun sözleri kendisine aittir. Asıl adı Mustafa Asım'dır. 

Solak olması ve udu sol eliyle (mızrap sol elde) çalması sebebiyle "yesarî" lakabıyla tanındı. 1991' de devlet sanatçısı ünvanını alan Yesarî Asım Arsoy, 1992' de İstanbul'da vefat etti. Film oyuncusu Göksel Arsoy'un amcasıdır.

Bazı eserleri : "Biz Heybeli'de Her Gece Mehtaba Çıkardık", "Akasyalar Açarken", "Yar Saçların Lüle Lüle", "Sazlar Çalınır Çamlıca'nın Bahçelerinde", "Adalardan Bir Yar Gelir Bizlere", "Biz Çamlıca'nın Üç Gülüyüz", "Ömrüm Seni Sevmekle Nihayet Bulacaktır", "Al Goncayı Veremedim, Yâr Yüksekte Eremedim".

YAPRAK BEGONYA (bitki)

YAPRAK  begonya (reks), gösterişli renk ve biçimli yapraklarıyla fazla alâka görür. Yaprakları kalp veya yumurta şeklinde, kenarları dişlidir. Boyları kısa, çiçekleri gösterişsizdir. Yaprak begonya, gölgeli ve nemli bir ortamdan hoşlanır.

Besince zengin; yanmış gübre, yaprak çürüntüsü ya da funda toprağı ve dişli dere kumu karışık toprağı sever. 15-18 derece sıcaklıkta iyi gelişir. 

Kuru havada bol su ister. Yapraklara su püskürtmelidir. Kışın az sulanır. Yaprak dökülmesi olursa daha aydınlık bir yere konulur. Üzerine direk olarak güneş ışığı gelmesin. 2-3 yılda bir şubat-martta saksı değiştirmeli. İlkbaharda nemli, sıcak (18-20 derece) ve aydınlık yere çıkarın, kuvvetli güneşten koruyunuz.

Yaprak begonya, yaprak ya da gövde çelikleriyle üretilir. Üretimde kullanılacak yapraklar sağlam olmalı, çok yaşlı veya çok genç yapraklar bu maksatla kullanılmamalıdır. 

EDUARDO ARROYO (ressam)

İSPANYOL  ressam, 1937 yılında Madrid'de doğdu. Önce İspanya'da, sonra 1958' de yerleştiği Fransa'da gazeteci olarak çalıştı. 1959' da resim sanatına yöneldi. İlk resimlerinde görülen "anlatımcılık", zamanla "figüratif hikâyecilik"e dönüştü. Bu türde yaptığı eserlerin ilki "Çölde Bir Tutku" adlı 13 tabloluk dizidir. 

"Yaşamak ve Öldürmek", "Marcel Duchamp'ın Acıklı Sonu" adlı eserleri, Gilles Aillaud ve Antonio Recalcati ile beraber yaptı. Arroyo'nun resim dili; sataşma, alay ve siyasî eleştiri niteliğindedir. "Yirmi Beş Yıllık Barış", "Aldatılan Miro", "Otuz Yıl Sonra" gibi sergilerinde Franco İspanyası'na karşı çıktı.

1960' da Genç Resim sergisine katıldı. 1968' den sonra da, düzenli bir şekilde, özellikle Almanya'da birçok tiyatro eserinin yönetimine senograf olarak katıldı.

1982' de İspanya "Ulusal Plastik Sanatlar Ödülü"nü alan Eduardo Arroyo, 2018' de Madrid'de öldü.

Eduardo Arroyo  -  Paella  (1971)

JAPON ŞEMSİYESİ ( bitki)

JAPON şemsiyesi (cyperus alternifollus), 40 ya da 90 cm boylanabilen saksı bitkisidir. Dipten itibaren fazla sürgün verir. Şeridimsi yaprakları, sürgün uçlarında şemsiyemsi diziliş gösterir. 23 cm uzunluk ve 2-10 mm genişlikleri vardır. Haziran ve temmuz aylarında çiçek açarlar.

Oldukça dayanıklı salon bitkileridir. Hem gölgede hem de aydınlık ortamda kolayca yetişirler. Direk güneş ışığı yakıcı tesir yapar. 10-25 derece hava sıcaklığı uygundur. Genellikle fazla nemli havayı severler. Kuru hava yaprak uçlarında kuruma yapar. 

Saksı toprağı da fazla nemli bulundurulur. Saksılı bitkilerin, içinde su olan tepsilere yerleştirilmesi bu sebepten faydalı olur. Yapraklara sık sık su püskürtülmelidir. 

Bitki çok hızlı gelişme gösterdiğinden, her yıl saksı değiştirilir. Dikimde, humusca zengin killi bahçe toprakları kullanılır. 

Üretim, kök sürgünlerini ayırma ve yaprak çeliğiyle olur. Yaprak çelikleri; genç sürgünleri üstten itibaren 5 cm uzunlukta kesilen şemsiyemsi yaprak kısımlarından alınır. Köklenme birkaç hafta içinde olur.

OĞUZ ARAL (karikatürist)

TÜRK  karikatürist, 1936 yılında İstanbul, Silivri'de doğdu. Bir süre Güzel Sanatlar akademisinde okudu. İlk karikatürlerini "Hafta" dergisinde çizdi. 

Çeşitli gazete ve dergilerde çalıştı. "Hayk Mammer", "Köstebek Hüsnü", "Hafiyesi Mahmut", "Utanmaz Adam", "Avanak Avni" gibi karikatür-roman tiplerini çizdi. 

Aral, "sözsüz oyun" tiyatrosunu kurdu. "Koca Yusuf", "Bu Şehr-i Stanbul", "Direklerarası", "Ağustos Böceği ile Karınca" adlı çizgi filmleri yaptı.

 "Gırgır" adlı mizah gazetesini ve çok satılan haftalık "Gırgır" dergisini yönetti. Gençlerin gönderdiği karikatürleri inceler, onları daha kaliteli ve anlaşılır çizmeye teşvik ederdi.

Çok sayıda karikatürcü yetiştiren Oğuz Aral, 2004' de Muğla'da vefat etti.

ÇİL BEGONYA (bitki)

ÇİL BEGONYA (begonia corallina), güçlü gelişme gösteren, uygun şartlarda 2 metre kadar boylanabilen begonya türüdür. 

Yaprak ve çiçekleri güzeldir. Yaprakları büyük parlak yeşil, gümüşî beneklidir. Büyük fazla çiçekleri, uzun salkımlar oluşturur.

Parlak-kırmızı renkte olan çiçekleri, daha ziyade sonbaharda açar. Evlerde kullanılan formları, melez çeşitlerdir. 

Yeşil çelikle kolay üretilir. Funda toprağı ve kum karışımı toprakları sever. Normal gelişme için 18-22 derece sıcaklık gereklidir. Doğrudan ve fazla güneş almayan, fakat aydınlık ev ortamlarından hoşlanır.

HORST ANTES (ressam)

ALMAN  ressam, 1936 yılında Heppenheim'da doğdu. Karlsruhe Güzel Sanatlar akademisinde profesör olan Helmut Grieshaber'in öğrencisiydi. 1965 yılında da aynı akademide ders vermeye başladı. 

1960' lardaki "lekeci" döneminde yaptığı ilk eserler, Max Beckmann ve Alman "anlatımcı"larının izlerini taşımakla beraber, bir bakıma Willem de Kooning'in hareketsel sanatını andırır ve bir "yeni betimleme"nin öncüsü sayılırlar. Ancak Antes, bu yeni akımın biraz dışındadır. 

Tablolarından bir "şiddet" havası yayılır. Hemen bütün eserlerine; kısa boylu, şişman ve gövdesiz bir insan figürü hâkimdir. Sanatçının son eserlerinde; şiddetli renklere ve sert çizgilere eskisi kadar yer vermediği görülür. Artık renk tonlarında bir ölçü, biçimlerde ise bir yumuşama göze çarpar.

1966 Venedik bienalinde ülkesini temsil eden Horst Antes, 1990' dan beri Karlsruhe, Floransa ve Berlin'de çalıştı. Eserleri arasında kamusal alanlarda bulunan heykelleri de vardır.

Horst Antes  -  Mısırlı   (1969-70 - suluboya)

KUŞKONMAZ (bitki)

Tül kuşkonmaz

KUŞKONMAZ (asparagus), hem saksı bitkisi, hem de çiçek buketi yapımında yeşillik katkısı olarak kullanılır. Ülkemizde "tül kuşkonmaz" ve "çıtır kuşkonmaz" adlı iki çeşidi yaygındır. Yaprakları küçük ve iğnemsidir. Aslında bunlar, zayıf gelişmiş yan dalcıklardır. Asıl yapraklar ise, çok küçük, daha az ve boğumlar çevresindedir.

Sürgünlerin büyük bölümü yeşildir. Çiçekleri küçük beyaz, meyveleri yuvarlak kırmızı ve  mavidir. Tül kuşkonmaz, sarılıcı, çıtır kuşkonmaz ise sarkıcı görünümdedir. 

Kuşkonmazın bakımı kolaydır. Sıcak ya da serin ortamda yetişebilir. Doğrudan güneş alması zararlıdır. Yarı gölge ve havadar ortamı sever. Yazın 18, kışın 8-10 derece sıcaklık normaldir. Kışın az sulama ister. 

Çıtır kuşkonmaz

Sıcak havalarda yapraklara su püskürtmeli ve saksı toprağını nemli tutmalıdır. Yerini sık değiştirmeyin. 

Saksı değiştirmeyi 2-3 yılda bir mart ayında, etli kök kısmını yaralamadan yapın.

Kuşkonmaz, humusca zengin, hafif killi, yanmış ahır gübresi ve dere kumu karışık topraktan hoşlanır. 

Çok sıcak ve kuru ortamda sürgün uçları kurur. Çok gölge ve sıcak olursa dallanma azalır.

Kışın fazla su verilirse yaprakları sararır. Üretimi, tohumla ya da kökten ayırma ile olur.  

JOSEF ALBERS (ressam)

ALMAN  asıllı ressam,  1888 yılında Bottrop'da doğdu. Önce Berlin, sonra da Essen ve Münih akademilerinde okudu. 1920' de Bauhaus'a öğrenci olarak girdi. 1921-25 yılları arası, vitray sanatını andıran, cam parçalarından yapılma eserler verdi. Işığı, iki boyutlu tabloyu değişime uğratan bir öğe olarak kullandı. Albers'in bu tür çalışmaları, çağdaş sanatın ilk kinetik deneylerinden sayılır.

1933' de Amerika'ya gitti. Black Mountain kolejde ders verdi (1933-50). Sonra New Haven'deki Yale üniversitesinde görev aldı. Araştırmalarını yağlıboyayla sürdürdü. 1932 yılında da "sol anahtarı" teması üzerine, 4 tonda 80 çeşitleme dizisi için yağlıboyayı denemişti. 

Grafik eserler ve farklı biçimlerde okunabilen, bakışa göre; içbükey veya dışbükey görünümler veren resimler yaptı. Renk dalgalanmalarıyla yüzeylere hareket kazandırmayı denedi; işte 1947-48 "Variants" dizisi böyle başladı. Bunları 1949' dan başlayarak ünlü "Kareye Saygılar" serisi izledi. Sanatçı bu eseriyle "hard-edge"i büyük ölçüde etkiledi. Josef Albers, 1976' da New Haven'da öldü.

Josef Albers  -  Temprano (1957)