İON CREANGA (yazar)

ROMANYALI  yazar, 1837 yılında Moldavya, Humuleşti'de doğdu.  Önce papazlığa heves etti, sonra kendini ilk öğretime adadı. "Junimea" adlı eseriyle gençlik çevresine girdi. "Edebiyat Konuşmaları" dergisinde "Halk Hikâyeleri"ni yayınladı. 

En iyi eseri, hiç şüphesiz, önce "Edebiyat Konuşmaları" dergisinde yayınlanan (1881), sonra da "Opera Complecte"ye alınan (1890-92) "Çocukluk Hâtırâları"dır. Bu kitapta; çocukluğunu ve Humuleşti'deki köyünü sâde bir dille anlatır. İon Creanga 1889' da Yaş'da (Romanya) vefat etti.

MİCHİEL COXCİE (ressam)

FLAMAN  ressam, 1499 yılında Malines'de doğdu.  Van Orley'in öğrencisiydi. Roma'ya gitti, Raffaello'nun tesiri altında kaldı. Ülkesine dönünce ; "Flaman Raffaello"su diye ün yaptı. 

5. Karl'ın emriyle saray ressamlığına getirildi. Burada;  dinî kompozisyonlar, portreler, duvar halıları ve renkli camlar için desen ve projeler çizdi. Michiel Coxcie 1592' de Malines'de vefat etti.

Kral  2. Felipe'nin emriyle yaptığı Van Eyck'in "Mistik Kuzu" tablosunun kopyası Berlin müzesindedir. Eserleri ;  Anvers ("Aziz Sebastianus'un Din Uğruna Kurban Edilişi" tablosu),  Brüksel,  Gand ve Liège müzelerindedir.  

WİLLİAM COWPER (şâir)

İNGİLİZ  şâir, 1731 yılında Hertfordshire, Berkhamsted'de doğdu. Öğrenimini Westminster'de yaptı. İleri derecedeki çekingenliği, ağır bir sinir dengesizliğinin ilk belirtisiydi. Hayatı boyunca birkaç kere delirme nöbeti geçirdi ve tedavi altına alındı.

İlk önemli şiir derlemesi olan  "Sofrada Konuşma (1782)" eğlenceli bir hiciv,  "John Gilpin'in Eğlenceli Hikâyesi (1782)" ise en alaycı kitaplarından biridir. En önemli eseri olan "Görev (1784)" köy ve ev hayatını tasvir ederek öven ahlâkî bir şiirdir. 

Homeros'tan bir tercümesi (1791) vardır. Arkadaşlarına yazdığı sadelik örneği alaycı "Mektuplar"ında hayatının sayısız küçük olaylarını anlattı. Crabbe ve Wordsworth'un romantik natüralizmi ile klâsik okul arasında bir bağlantı kurmayı başardı. William Cowper 1800' de Norfolk, East Dereham'da vefat etti.

NOËL COWARD (yazar)

İNGİLİZ  oyun yazarı, 1899 yılında Teddington'da doğdu. Daha çocukken kendini tiyatroya verdi. 1920'de hem oyuncu hem de dansçı olarak sahneye çıktı. 

1. Dünya savaşından sonra "London Calling" revüsüyle oyun yazarlığına başladı. Paris'de "Hafta Sonu Tatili (1928)" adıyla çok tutulan "Bahar Nezlesi (1925)" oyununu sahneye koydurttu.

Diğer eserleri  :  "Konuşma Parçaları (1934)",  "Anafor (1935)",  "Özel Hayatlar (1930)",  "Hayat Tasarısı (1933)",  "Serseri (1936)",  "Mutluluk (1935)" v.b.

"Atlıların Geçişi (1932)" gibi bazı oyunlarında çağdaş İngiltere tarihinden bazı sahneleri canlandırırken, sadelik içinde gelişen süsleyici bir heyecan yaratmayı başardı.  Ayrıca film senaryoları :  "Kısa Karşılaşma (1946)" ve  bir bale metni  "Londra Sabahı (1959)"nı  yazdı.

VİCTOR COUSİN (filozof)

FRANSIZ  filozof, 1792 yılında Paris'de doğdu.  Royer Collard ve Maine de Biran'ın öğrencisi. Önce Öğretmen okulunda (1814), sonra Edebiyat fakültesinde (1815), Royer Collard'ın yerine geçti. 1815-17 yılları derslerinde, Condillac'ı tenkit etti ve İskoçya felsefesini açıkladı.

Alman felsefesiyle ilgilendi, Kant'ı inceledi. Almanya'da; Hegel, Jacobi ve Schelling ile tanışıyordu. Temmuz monarşisinde; danıştay üyesi, yüksek meclis üyesi, öğretmen okulu müdürü, Fransız akademisi üyesi (1830), Thiers kabinesinde Millî Eğitim bakanı (1840) oldu.

1851 Hükûmet darbesinden sonra Sorbonne'daki kürsüsünü bıraktı. Leibniz'e dayanan şu ilkeyi savundu :  "sistemler doğruladıkları ile gerçek, inkâr ettikleri ile yanlıştırlar".  Descartes'ın, İskoçya okulunun ve Kant'ın düşüncelerini "éclectisme" adını verdiği spiritüalist bir sistem içinde birleştirmeye çalıştı.

Alman idealizmine yaklaştı (Fransa'da ilk defa Hegel'in adından söz etti), sonra yeniden Descartes'a döndü. Fakat, felsefeye daima psikolojik metodu temel yaptı. Sonunda panteist olmadığını ispatlamak istedi ve felsefe onun için dindışı düşüncelere karşı bir silâh oldu. "İki ölümsüz kız kardeş" diye nitelediği felsefe ile dinin birliğini öne sürdü.

JACQUES-YVES COUSTEAU (deniz araştırmacı)

FRANSIZ   deniz subayı, okyanus uzmanı ve sinema yönetmeni, 1910 yılında Saint-André-de- Cubzac'da doğdu. Korvet kaptanı olarak, deniz kuvvetlerinde denizaltı araştırma grubunu kurdu (1944).

"İngénieur-Elie-Monnier" Avizo'suna kumanda etti ve 1951-52 yıllarında Kızıldeniz'de ilk araştırma gezisini gerçekleştiren okyanus inceleme gemisi "Calypso"yu yönetti. Serbest dalışta kullanılan ve denizaltı araştırmalarını son derece kolaylaştıran özel bir dalgıç yeleğiyle özel bir denizaltı kamerası yaptı. 

Birçok denizaltı filmi çevirdi  :  "On Sekiz Metre Derinlikte (1943)",  "Epaves (1945)",  "Sessizlik Manzaraları (1947)",  "Tunus Kıyıları Açıklarında",  "Sığ Kayalar Çevresinde",  "Rio de Oro'nun Fokları",  "Yunuslar ve Balinagiller (1948-49)",  "Rubis'in Bir Seferi",  "Dalış Notları (1950)",  "Sessiz Dünya (1955)".

GEORGES COURTELİNE (yazar)

FRANSIZ  yazar (Georges Moinaux), 1858 yılında Tours'da doğdu.  "Gülünç Mahkemeler" adlı eseriyle tanınmış mizah yazarı Jules Moinaux'nun oğludur. Genç yaşta edebiyat hayatına girdi.

1881' de  "Paris Moderne" adlı bir dergi yayınladı fakat derginin yayını uzun sürmedi.  Askerlik hayatına ait hâtırâlarını eğlenceli hikâyelerle anlattı  :  "Süvari Bölüğünde Eğlenceler (1886)",  "8.47  Treni (1888)",  "Lidoire (1891)".  Din işleri yönetimi de ona başka bir eseri için ilham kaynağı oldu  :  "Kalem Efendileri (1893)".

Georges Courteline 1929' da Paris'de vefat etti. Çok sayıda eser bıraktı. Bunların başlıca özellikleri; gözlemlerindeki doğruluk, çizgilerindeki kesinlik, çoğu zaman aşırı bir zekâ ile örtülmeye çalışılan acı yergilerdir. 

En çok beğenilen eserleri olan kısa komedilerden çoğu dilimize (Türkçe) çevrildi ve sahnelerimizde oynandı  :  "Kapatma (1893)",  "Yağlı Müşteri (1897)",  "Jandarma Acıma Bilmez (1899)",  "330. Madde (1899)",  "Yavrum Komiser (1899)",  "Dirlik Düzenlik (1903)",  "Alceste'in Din Değiştirmesi (1950)".  Ayrıca "Arkadaş Karıları" adlı hikâye kitabı da Türkçeye çevrildi.