KANLI DIŞKI

DIŞKIDA  kanın rengi kırmızı ise, çoğunlukla bağırsağın son bölümlerinden birinde kanama vardır. Sindirim kanalının, mide, onikiparmak bağırsağı gibi daha yukarı bölümlerinden gelen kan, dışkı ile atıldığında, sindirim salgılarının etkisine bağlı olarak katran gibi siyahımsı renkte olur. Buna "melena" denilir.

Kanamanın çeşitli sebepleri olabilir. En sık rastlanan sebeplerinden biri hemoroidlerdir. Fistüller veya anüs çatlakları, dışkının kana bulanmasına yol açabilir. Bağırsağın son bölümünün kanamasının diğer sebepleri; düzbağırsak veya kalınbağırsağın iyi ya da kötü huylu tümörleri, ülserli kolit, bakteri kökenli veya amipe bağlı kolitler, bağırsak divertikülleridir.

Bağırsağın yukarı bölümlerinden kaynaklanan kanamaların daha sık rastlanan sebepleri; yemek borusu varisleri, peptik ülser, aşındırmalı gastrittir.

Kanamaya yol açan diğer sebepler; kan hastalıkları (lösemi, kanamalı hastalıklar), tifo ve tedavi maksadıyla alınan farklı ilâçlardır.

Bir bağırsak kanamasının belirtileri özellikle kanamanın ağırlığına ve ortaya çıkma hızına bağlıdır. Hafif vakalarda; baş dönmesi, soğuk terleme, kendini kaybetme, nabız sıklığında artış görülebilir. Ağır vakalarda ise, ölüme yol açabilen ağır şok durumları ortaya çıkar.

LAVMAN TATBİKİ

TEŞHİS veya tedavi maksadıyla kalınbağırsağın son bölümünden sıvı veya yarı sıvı maddelerin verilmesi işlemine "lavman" denilir. Lavman önceleri, yalnızca kabız olmuş kişilerde dışkılamayı kolaylaştırma maksadıyla tatbik edilirken, günümüzde tedavi için ilâçlı lavman, bağırsak temizleme (meselâ; hemoroid ameliyatından evvel) ve radyolojik görüntüleme (iltihap ve tümör incelenmesi) için kontrast madde verilmesi amacıyla da kullanılmaktadır.

PROKTORE (rektumdan kan gelmesi)

REKTUMDAN dışkılama veya dışkılama olmadan kan gelmesine "proktore (rektoraji)" denilir. Çeşitli sebeplerle ortaya çıkan hastalıklarda görülür. Bu hastalıklar:

• Kanamayla seyreden rektum iltihapları
• Bağırsağın en son bölümündeki ülserler
• Rektumdaki polipler
• Sigmoit kolonun veya rektumun kanayan tümörleri
• Makat çevresindeki çatlaklar
• Kanamalı hemoroidler olabilir.

Makattan, patolojik nitelikli çeşitli maddelerin, meselâ cerahat ya da mukuslu cerahatin gelmesinde de proktore terimi kullanılır. Bu durum rektum ve çevresindeki dokuların akut veya irinle seyreden bazı iltihaplarında görülebilir.

SİNDİRİM SİSTEMİ KANAMALARI

ÜST sindirim sistemi kanamalarından; yemek borusunun toplardamarlarında görülen varis kanamaları, erozif gastrit, mide ve on iki parmak bağırsağı ülserleri, mide kanseri ve Mallory-Weiss sendromu (çoğunlukla alkol alanlarda mukoza yırtıkları) sorumludur.

Alt sindirim sistemi kanamalarından; hemoroitler, kalınbağırsak ve düzbağırsak kanserleri, bağırsak polipleri, divertiküller, kalınbağırsak iltihapları, anüs çatlakları, incebağırsak ülserleri ve tümörleri sorumludur.

Kandaki pıhtılaşma bozuklukları, pıhtılaşma önleyici ilâçlar ise tüm sindirim sisteminde kanamaya yol açabilir.

VARİS, FLEBİT YAPABİLİR

Varis demek, siyah kan damarlarının (toplardamarlar) genişlemesi ve gevşeyerek vazifesini iyi yapamaması demektir. Vücudun muhtelif kısımlarında olabilir. En çok rastlandığı yerler: Bacaklar, yemek borusu, erkeklerde testis ve penis, kalın bağırsağın son kısımları (Bunlara hemoroid denilir) .

Yemek borusu varislerinin en büyük tehlikesi kanamalarıdır ve daha çok karaciğer sirozları bu varislere sebep olur. Bacak varislerine, kadınlarda daha fazla rastlanır. Genel olarak ayakta çok kalanlarda ve doğumdan sonra ortaya çıktığı düşünülür. Bazı kişilerde bacak varisleri derindir ve gözle görülmez. Bazılarında da mor renkli, dalgalı damarlar görülür. Fazla ayakta kalınca, bacak ağrılarına sebep olur. Bu damarlarda kan dolaşımı çok yavaşladığından ve damar cidarları bozulduğundan; kolaylıkla "Flebit" adı verilen damar iltihaplarına sebep olabilir.

Çok tehlikeli bir hastalık değildir, fakat rahatsızlık vericidir. Hafif varislerde bacak masajları, ayakları yüksek yerde tutmak faydalı olur. İlerlemiş varislerde varis çorabı giymek şarttır. Bunlardan netice alınamazsa, ameliyat yapılır. 

YETİŞKİNDE KABIZLIK ÇARELERİ

Öğünlerini zamanında alan normal bir insan, her sabah kahvaltıdan sonra büyük abdeste hiç zorlanmadan çıkabilir. Bu çıkma ikinci güne sarkarsa çıkış biraz sertleşebilir, fakat yine de pek sorun teşkil etmez. Eğer üçüncü güne kadar uzamışsa, tam sertleşme olur ve büyük abdestin çıkışı çok zorlanabilir. Basur memelerinin (Hemoroid) ortaya çıkması veya kanamaları da bu aşamada olur. Bu yüzden büyük abdest asla ertelenmemelidir.

Bazı insanlarda, bağırsak sinirlerinin bozukluğuna bağlı doğuştan bağırsak tembellikleri vardır. Bunlar devamlı kabızdırlar ve ilâçlardan da kolay kolay istifade edemezler.

Ateşli hastalıklarda da kabızlığa sık rastlanır. Grip gibi bir enfeksiyon hastalığı geçiren kişilerde, öğünlerin aksaması ve sürekli dinlenme hali de dışkılamanın gecikmesine ve kabızlığa sebep olabilir.

FİSTÜL, MÜZMİN İLTİHAP BÖLGESİDİR

Bir iltihap neticesinde bir organın, başka bir organa veya vücudun dışına açılmasına "fistül" denir. Fistüller oluştuğu zaman, iltihap vakası da devam ettiğinden, deri fistüllerinde ekseriyetle uzun devam eden cerahat akıntıları mevcuttur.

Bazan kalın bağırsak, idrar kesesine ya da kadınların cinsi organına fistüle olur ve buralardan dışkı gelir. Karın boşluğuna olan fistüller çok tehlikelidir ve "peritonit" yaparlar. Fistüllere en çok, hemoroidi olan kişilerde makatta rastlanır. Bu kişilerde makattan kanla karışık cerahat akıntısı gelir.

Fistüller ayrıca; diş çürüğü, bademcik iltihabı gibi müzmin iltihap bölgeleri olduklarından, romatizma ve böbrek hastalıklarına da sebep olurlar.

Antibiyotik tedavisi ve ameliyat gerektirir.

İNCE VE KALIN BAĞIRSAK HASTALIKLARI

Bağırsaklar, bilindiği gibi ince ve kalın bağırsak olmak üzere iki kısımdan ibarettir. İnce bağırsaklar kalp, beyin gibi hayati organlardır. Bütün gıdalar, tuzlar, su vücuda ince bağırsaklar yoluyla girerler. İnce bağırsaklar olmadan yaşam mümkün değildir. Bu organlar büyük bir kimya laboratuarı gibi çalışırlar.

Kalın bağırsakların vazifesi daha az önemlidir. Bir nevi depo vazifesi görürler. Kalın bağırsağın kısa bir parçasıyla yaşamak mümkündür.

İnce bağırsakların hastalığına ve iltihaplanmasına "Enterit", kalın bağırsağınkine de "Kolit" adı verilir. Çeşitli mikroplar bağırsakların iltihaplanmasına sebep olabilir. Yaz ishalleri, tifo grubu hastalıklar, dizanteri, kolera, tüberküloz bunların başında gelirler. Ayrıca tümörler, solucan, tenya gibi asalaklar da bağırsağın hastalanmasına sebep olurlar