KERATOAKANTOM nedir?

SIK görülen, özellikle de yetişkin erkeklerde ortaya çıkan iyi huylu tümördür. Çoğunlukla yüzde ve vücudun açık bölgelerinde (eller, kollar) ortaya çıkar. Diğer bölgelerde daha az görülür. Tümör, hızla büyür ve 1-2 ay içinde çapı yaklaşık 2 cm'ye kadar ulaşan bir nodül şeklini alır.

Daha sonra tümörün merkezinde kratere benzer bir oyuk oluşur. Oyuğun içi keratin doludur. İlerleyen günlerde lezyon kendiliğinden geriler ve yerinde bir iz bırakır. Bazı vakalarda lezyonlar çok sayıdadır veya birbiri peşisıra çıkar.

Her ne kadar, keratoakantomun kendi kendine gerilemeye meyilli olması sebebiyle ameliyatla çıkarılması gerekmese de, histolojik olarak teşhisi doğrulamak için ameliyatın faydası vardır.

Keratoakantom bazen kötü huylu bir tümöre dönüşebilir.

KERATOZ (ciltte kalınlaşma)

ÜSTDERİDEKİ, keratinizasyon bozukluğu sebebiyle derinin boynuzsu tabakasının düzensiz olarak kalınlaşmasına "keratoz" denilir. Tek ve sınırlı olabildiği gibi, çok sayıda ve geniş deri bölgelerine yayılmış da olabilir. Görünüşü pürtüklü ve kahverengi grimsidir.

Güneş ışığına aşırı maruz kalma, derinin yaşlanması, arsenikli ilâçların uzun süre kullanımı, Röntgen (X) ışınlarına maruz kalma gibi çeşitli sebeplerle ortaya çıkabilir. Ayrıca, derideki mantar hastalıklarına, dermatitlere veya egzamaya bağlı olarak da gelişebilir.

Keratozlar, derinin kötü huylu tümörlerinin kaynaklanmasına müsait bölgeler de oluşturabilir.

NASIR OLUŞUMU

DERİNİN en üst boynuzsu (keratin) tabakasının büyümesine bağlı olarak derinin kalıplaşıp sertleşmesiyle nasır meydana gelir. Genellikle çevresi sınırlıdır. Çevre derinin bağ dokusunda da bir sertleşme ve kalınlığa yol açarak derine doğru inmeye meyillidir.

Nasır, tekrarlanan ufak yaralanmalar ve baskıya (sıkışmaya) bağlı olarak gelişir. Nasırların çıktığı bölgeler çoğunlukla ayak parmakları derisiyle ayak tabanıdır. Ellerde oluşan nasırlar ise meslekî niteliktedir.

Nasırı ortadan kaldırmanın en sağlam yolu, onu yapan sebebi ortadan kaldırmaktır. Sebep ortadan kalkınca nasır da 1-2 ay içinde incelir ve deri normal haline döner. Sebebi ortadan kaldırmadan sadece nasıra müdahale etmek, kısa sürede tekrarlamasıyla neticelenir. Özellikle dar ayakkabı giyilmesi ayak parmaklarında nasır oluşturabilir.

CİLTTE PULLANMA

ÜSTDERİ yüzeyinde, tamamen keratinleşmiş ve canlılığını kaybetmiş hücrelerin üst üste birikmesiyle oluşan beyaz ve küçük tabakaların yerinden ayrılmasıyla ortaya çıkan sürece pullanma deniliyor.

Kopup ayrılan hücrelerin yerini alttaki tabakaların hücreleri doldurur. Derinin pullanması, normal şartlarda da görülen bir süreçtir. Meselâ vücudun saçlı deri bölgesinde belirgindir; buradaki kabukçuklar kepeklerden oluşur.

Çok sayıdaki cilt hastalığında, meselâ; iktiyoz, sedef hastalığı, bazı mantar hastalıkları, liken, seboreik dermatit, soyulmayla birlikte seyreden altderi iltihaplarında, çeşitli hastalıklarla meydana gelen döküntülerde pullanma kendini gösterir.

UYUZ HASTALIĞI

KAŞINTIYA yol açan bu hastalığı "sarcoptes scabiei" denilen bir akar asalak yapar. Bu akarın bulaşması, uyuza yakalanmış kişiyle direk temas veya bu kişinin elbiselerini kullanma yoluyla gerçekleşir.

Bu asalak, parmaklar arasına, el bileği, koltukaltı, üreme bölgesi, ve kaba et bölgelerinin derisine yerleşir. Asalağın dişisi deriye girdikten sonra derinin keratin tabakasında kendine bir tünel yaparak ilerler ve bu tünel küçük bir kabarcıkla nihayet bulur. Asalak bu kabarcığın içine yerleşir.

Dişi asalak açtığı tünele yumurtalarını bırakır, daha sonra bu yumurtalardan önce larvalar, sonra da yetişkin asalaklar gelişir.

Uyuz, özellikle geceleri şiddetli kaşıntı yapar. Kaşıntıya, aşırı kaşımanın oluşturduğu deri tahriş ve lezyonları eşlik eder. Şiddetli kaşımayla, deride kızarma, kabarcıklar, kabuklar oluşur.

Hattâ ciltteki tırnak tahriş ve çiziklerinden bakteriler de girerek yeni üst enfeksiyonlar meydana getirebilirler. Bazen bu enfeksiyon ve lezyonlar hakiki hastalığı maskeleyerek teşhiste zorluk çıkarabilirler.

TRİCHOPHYTON (keratin mantarı)

TRİCHOPHYTON, insan ve hayvanlarda saç, deri ve tırnaklarda hastalığa yol açan bir mantar cinsidir. Mantar insana topraktan, çevreden, hayvanlardan; özellikle sığır, kedi ve köpeklerden ya da önceden hastalık bulaşmış kişilerden bulaşır.

Mantar, keratinle beslendiği için, derinin keratinleşme gösteren bütün yapılarında (üstderi, kıllar, tırnaklar) bulunabilir. Saçlı derideki enfeksiyon yuvarlak, ufak, çok sayıda, kırmızımsı soyulmalar gösteren lekelerle ortaya çıkar; bu bölgedeki saçlar grimsi, mat bir görünüm kazanır ve en küçük bir darbede kıl, kökünün hemen üzerinden kopar. Bazen lezyon irinleşir ve kıl köküyle deride derin bir iltihaba yol açar. Mantar sakala yerleştiği zaman da irinleşme görülür.

Saçsız deride enfeksiyon kırmızı ve soyulan, kenarları kabarık, merkezi iyileşme eğiliminde olan ve çevreye doğru yayılan düzensiz lekelerle ortaya çıkar. Hastalık en sık ayak parmaklarının arasını etkiler; deride başlangıçta çatlaklar, daha sonra da içi sıvı dolu kesecikler ortaya çıkar. El tırnakları ayak tırnaklarından daha sık etkilenir. Hasta tırnak grimsi renkte ve kalınlaşmıştır; en ufak bir darbede tırnak kat kat ayrılır.

Hastalığın teşhisi, lezyonun mikroskopla incelenmesiyle ya da uygun ortamlarda kültüre ekilmesiyle konulur.