MEME KİSTİ (galaktosel)

SÜT kanalının tıkanması sebebiyle meme bezi içinde süt birikimine bağlı olarak meydana gelen kiste "galaktosel" denilir. Bu kistin kesin teşhisi mammografi ile yapılır. Kistin içindeki sıvı boşaltılsa da kist tekrar dolabilir. Kist lokal uyuşturma altında, emzirmeye ara vermeden ameliyatla çıkarılabilir.

PLEVRA BOŞLUĞUNDA KAN

PLEVRA (akciğer ve göğüs duvarının iç yüzeyini örten zar) boşluğunda kan birikmesine "hemotoraks" adı verilir. Damar yırtılmasına sebep olan bir travmaya bağlı olarak gelişebildiği gibi, damarlardaki farklı hastalık süreçlerinden de kaynaklanabilir.

Meselâ, plevra altındaki verem odaklarına; amfizemde görülen hava keselerinin veya akciğerlerdeki bir hava kistinin yırtılmasına; daha nadir olarak akciğer enfarktüsüne; pıhtılaşma bozukluklarına bağlı hastalıklar, lösemi veya aort anevrizmasının (balonlaşma) yırtılmasına bağlı olabilir.

En sık görülen belirtiler; ani bir göğüs ağrısı ve bunu takip eden nefes darlığıdır. Eğer kanama şiddetliyse hasta birkaç dakika içinde ölebilir. Daha hafif kan birikmelerinde, birikimin boşaltılması, kan nakli, pıhtılaştırıcı ilâç verilmesi, şok ve kansızlıkla mücadele edilecek yoğun tedavi tedbirlerinin alınmasını gerektirir.

KARACİĞER BÜYÜMESİ

KARACİĞERDE büyüme, karaciğerin her tarafında aynı miktarda olabildiği gibi, organın bazı bölümlerinde düzensiz şekilde de olabilir. Karaciğerde dolaşım bozuklukları, safra yollarının tıkanması, siroz, asalaklara bağlı kistler, tümörler, zehirlenmeler, enfeksiyon hastalıkları, kan kanseri gibi hastalıklara bağlı olarak büyüme görülebilir.

Büyümüş bir karaciğerin alt sınırı, hekimin elle yaptığı karın muayenesiyle, üst sınırı ise göğüs kafesine vurarak sesin dinlenmesiyle belirlenebilir.

Karaciğer biyopsisi, sintigrafi, laparoskopi gibi teşhise yönelik inceleme metodlarıyla da karaciğer büyümesinin sebebi araştırılabilir.

HİDROSALPENKS nedir?

FALLOP borusu içinde sıvı birikmesiyle ortaya çıkan patolojik duruma "hidrosalpenks" denilir. Bu sıvı birikmesi neticesinde fallop borusu gergin ve kiste benzer bir görünüm alır. Çoğunlukla iltihabî süreçlerin neticesinde boru ağzında gelişen tıkanmaya bağlı olarak görülür.

Boruda biriken sıvı cerahatlıysa; "piyosalpenks", kanlı ise "hematosalpenks" adını alır. Kanlı sıvı birikmesi hemen her zaman dış gebelikte ortaya çıkar.

KİST NEDİR?

KİST, farklı ebatta, kendine ait duvarı olan, iç epitel veya endotel hücreleriyle döşeli ve tipine göre; sıvı, yarı sıvı, koyu kıvamlı maddeler ihtiva eden boşluklardır.

Yalancı kistleri gerçek kistlerden ayıran en mühim özellik, yalancı kistin, bölgedeki doku ölümü, damar dışına sıvı sızması gibi çeşitli patolojik süreçlere cevap olarak gelişen bağdokuyla çevrelenmiş olmasıdır.

Retansiyon kisti denilen tipe çok sık rastlanır. Bunlar salgısı dışarı açılan bir bezin boşaltım kanalındaki tıkanma neticesinde salgı birikmesi, duvarının gerilmesi ve epitelin çoğalmasıyla ortaya çıkar. Bu kistlere deride, pankreasta, tükürük bezlerinde, meibomius bezlerinde (gözkapakları), bartholin bezlerinde (vajinal bölge) ve borucukların tıkanmasıyla böbreklerde rastlanır.

Oluşum bozuklukları da kistlere yol açabilir. Bu durum özellikle karaciğerde, dölyatağı boynu dokusunda ve idrar-üreme sistemine ait dokularda ortaya çıkar. Kist genellikle belirli bir müddetin sonunda ortadan kalkması gereken embriyon evresi yapılarda da olabilir. Embriyon evresi sona erince kist de küçülerek kaybolur.

Gelişim bozukluğu, nadir hallerde akciğer, karaciğer, pankreas ve böbrek gibi organları ilgilendirir. Bu durumda polikistik hastalıktan bahsedilir ve ağır biçimleri ölümcüldür.

Lenfatik kistler de oluşum bozukluğuyla ilgili kistlerdir. Kistler ekinokok, kistiserkoz gibi asalak enfeksiyonları sırasında da ortaya çıkabilir. Kistin yeri ve çevresindeki organlara yaptığı baskı, belirtilerini de faklı kılar.

KİSTADENOM

KİSTADENOM, salgıbezi epitel dokusundan türeyen ve farklı ebatta kistik boşluklar bırakarak çoğalan tümördür. Bu boşluklarda hücrelerden salgılanan maddeler bulunur. Kistler çoğunlukla küçüktür, tümörün kesiti süngere benzer. Bazen, özellikle yumurtalıkta tek ve büyük bir kist de olabilir.

Kist adenomlar özellikle yumurtalıkta gelişir. Nadir olarak, pankreas, karaciğer ve tükürük bezlerinde de çıkabilir.

NABOTH KİSTİ

KRONİK iltihaplar neticesinde, dölyatağı boynu mukozasında ortaya çıkan sarı-beyaz renkte, yuvarlak küçük oluşumlardır. Mukoza bezleri ağızlarının veya kanallarının tıkanmasıyla gelişir. Bez salgısının birikmesiyle, başka küçük kistler oluşturarak yayılırlar.

RANULA (tükürük bezi kisti)

DİL altındaki tükürük bezlerinden kaynaklanan kiste "ranula" denir. Kist, düz ve parlak mukozayla örtülü bir şişlik olarak ortaya çıktığından ranula (kurbağacık) adını almıştır.

Tükürük bezlerinin yollarında, kronik iltihap gibi sebeplere bağlı olarak gelişen tıkanıklık, burada salgı birikimine yol açarak kist oluşturur.

Ranula, yutkunma ve konuşma bozukluklarına yol açabildiği gibi, nadir olarak, yırtılma neticesinde enfeksiyon ve cerahatlanma gibi komplikasyonlara da yol açar.