BEBEKTE KALÇA ÇIKIĞI

KALÇA ekleminin embriyon döneminde kusurlu gelişmesi veya tam gelişmemesi neticesinde kalça çıkığı problemi ortaya çıkar. Uyluk kemiğinin yuvarlak başı, normal olarak kalça kemiğindeki yuvasına oturması gerekirken, bu yuvanın ağzının aşırı açık olması sebebiyle, uyluk başı yerine sabit oturamaz ve sağa sola oynar. Bu bozukluk erken farkedildiğinde, düzeltilmektedir. Hastane doğumlarında diğer testlerle beraber kalça çıkığına da bakılmaktadır.

YENİDOĞANDA BEYİN ÇIKIĞI

KAFATASI kemiğinde doğuştan oluşum bozukluğu sebebiyle gelişen boşluktan beynin bir kısmı dışarı çıkar. Yenidoğan çocuğun artkafa veya alın bölgesinde saçlı derinin altından çıkan bir şişlik halinde görülür.

Kafatası boşluğundan çıkan beyin bölümü, beyin zarı ve deriyle örtülüdür. Bu durum, beyin-omurilik sıvısının dolaşımını engelleyerek, beyin karıncıklarında aşırı beyin-omurilik sıvısı birikmesine, yani hidrosefaliye yol açabilir.

AŞIRI BEYİN-OMURİLİK SIVISI

BEYİN karıncıklarındaki beyin-omurilik sıvısının basıncının artmasıyla beliren patolojik duruma "hidrosefali" denilir. Bu durum, beyin-omurilik sıvısının aşırı miktarda üretilmesi neticesi geliştiği gibi, beyin-omurilik sıvısının akmasını engelleyen patolojik süreçlere de bağlı olabilir. Böyle bir tıkanmada bir veya bütün beyin boşluklarında genişleme görülür.

Hidrosefalinin anne karnında gelişmeye başlaması, hastalığın yenidoğanda veya süt çocuğunda belirmesine sebep olur. Bu durumdaki hidrosefalinin sebebi; beyindeki doğuştan oluşum bozuklukları, menenjit, doğuştan frengi, verem veya toksoplazmoz gibi iltihabî süreçlerdir.

Küçük bebeklerde kafa kemikleri henüz tam olarak kaynaşmadığı için, beyin karıncıkları anormal ölçüde büyür. Bunun neticesi, beyin kabuğu incelir, kafa hacmi artar ve sinir dokusunda yıkım başlar.

Yetişkinlerde görülen hidrosefali çoğunlukla tümörlere bağlıdır. Yetişkinde kafa kemikleri kaynaşmış olduğundan kafa büyümesi görülmez, ama "kafa içi basınç artış sendromu" belirtileri ortaya çıkar. Bu belirtiler; baş ağrısı, kusma, duyu ve görme bozukluklarıdır.

İMMATÜRİTE (olgunlaşmadan doğma)

BEBEĞİN olgunlaşmadan doğmasına "immatürite" denilir. Doğumda ağırlığı 2,5  kilonun altında olan bebekler "immatür" olarak tanımlanır. Zamanından evvel doğmuş bebeklerin, yani prematürelerin birçoğu bu sınıfa girer. Bazen prematüre bir bebeğin ağırlığı 2,5 kilonun üzerinde olabilir.

Zamanında doğmuş bebeklerin bir bölümü "immatür" sınıfına girebilir. Uygulamada immatür ve prematüre terimleri sıkça birbiri yerine kullanılır. İmmatür yenidoğanlarda, normal doğan bebeklere göre ölüm oranı daha yüksektir. Bunun sebebi, nefes alma bozukluklarının daha sık olması ve enfeksiyon hastalıklarına daha kolay yakalanmalarıdır.

İmmatür bebeklerin vücut ısıları da genellikle düşüktür. Bu sebeple çevrenin sıcaklık değişimlerine iyi uyum sağlayamazlar. Bakımlarının, ortamın nem oranının ve sıcaklığın kontrol altına alınabildiği ve aseptik şartların güvenli olduğu özel merkezlerde yapılması gerekir. Bu merkezler, immatür bebeklerin her bakımdan normal hale gelebilmeleri için özel bir beslenme programı tatbik ederler.

KOLOSTRUM (süt öncesi sıvı)

ANNENİN, doğumdan evvel ve doğumu takip eden 3-4 gün boyunca, süt salgılanması başlamadan önce, meme bezlerinden salgılanan sıvıya "kolostrum" denilir. Bu "ağız" sıvısı, kıvamlı ve içindeki karotenlerden dolayı sarımsı renklidir.

Kolostrum, % 30 protein, % 25 yağ, % 45 şeker ihtiva eder. Ayrıca içinde, yenidoğanın vücuduna geçerek, mikroplara karşı savunma gücünü artıran yüksek miktarda antikor da vardır.

Kolostrum, yenidoğanın yaşamının ilk günleri için en uygun besindir. Bağırsakları yumuşatıcı tesiri de vardır. Bağırsak hareketini uyararak yenidoğanın bağırsağından ilk dışkıların (mekonyum) dışarı atılmasını sağlar.

KUVÖZ NE İŞE YARAR?

BİR yatak ve üzerini örten şeffaf kapaktan oluşan, iç ortamının ısı ve nemini sabit tutan, hava ve oksijen akımını düzenleyen bir sistemi bulunan aygıta "kuvöz" denir.

Özellikle erken doğan veya zamanında doğmuş olmasına rağmen vücudunda bir kifayetsizlik bulunan bebekleri bir müddet barındırmak için kullanılır.

Bebeğin, özellikle nefes alış verişine engel olmamak ve daha iyi muayene yapmak için kuvöze çıplak olarak konur. Yanlara doğru kulplarla açılan ve ellerin içeri sokulmasına izin veren bölümler, yenidoğanın beslenmesini, temizlenmesini, tartılmasını ve kontrol edilmesini sağlar.

MEKONYUM NEDİR?

YENİDOĞAN bebeğin, hayatının ilk günlerinde çıkardığı bağırsak muhtevasına "mekonyum" denilir. Dölyatağındaki yaşam sırasında biriken su, safra, bağırsak salgıları, bağırsak hücreleri, lanugo kılları ve peynirsi madde atıklarından meydana gelir.

Doğumdan sonra üçüncü günde, emzirmenin başlamasıyla kademeli olarak gerçek dışkı oluşmaya başlar.

Kâfi miktarda mekonyum çıkarılamazsa, incebağırsakta tıkanma olduğu anlaşılır. Bu durum ameliyatla düzeltilebilir.

NÖROBLASTOM (kötü huylu sinir uru)

SİNİR hücrelerinden çıkan ve çocuklarda en sık görülen kötü huylu tümörlerden biri de "nöroblastom"dur. 5 yaşın altındaki çocuklarda görülen tümörlerin yaklaşık % 80' i ve 2 yaşın altındaki tümörlerin % 35' i, nöroblastomdur. 15 yaşından sonra görülme sıklığı çok azalır.

Yaş ile nöroblastomun gidişi arasında sıkı bir bağlantı vardır. 1 yaşından sonra görülen nöroblastomlar oldukça kötü huyludur. Doğumdan sonraki iki ay içinde görülenleri ise, kısa sürede kendiliğinden gerilemeye meyillidir.

Yenidoğanlarda ve doğumda görülen nöroblastomlarda, bebekte 2 yıllık yaşama beklentisi % 70' dir. Bu oran 2 yaşından büyük olanlarda % 19' a düşer.

Tümörün yerleştiği yerler; böbreküstü bezinin iç kısmı, karın zarı arkasındaki dokulara komşu hücreler ve omurga çevresindeki bölgelerdir. Bu tümör, gözün ağtabakasından çıkan retinoblastom tümörüne benzer.

Nöroblastomun belirtileri; kilo kaybı, halsizlik, solukluk, karın muayenesinde ele gelen kitle, düzensiz ateş, tümörden salınan hormonlara bağlı olarak görülen ishâl ve sıcak basmasıdır.

Ameliyatla beraber tatbik edilen radyoterapi ve kemoterapi, sağ kalım oranlarını biraz artırmışsa da, bu tümörü olan 1 yaşından büyük çocukların az bir kısmı bir seneden uzun yaşayabilmektedir.

BEBEKTE DOĞUMSAL FELÇ

DOĞUM sırasında yaşanan zorlanmalara bağlı olarak, yenidoğanın bir veya daha fazla ekleminde felç meydana gelir. Vakaların çoğunda, kol sinir ağının sıkışması neticesinde, üst eklem tutulur. Nadir olarak tam tutulma olur. Vakanın tıbbî adı "obstetrik paraliz"dir.

Genellikle hastalık, kendiliğinden geriler; fizik tedavi faydalı olur.