11 Ekim 2022 Salı
THÉODORE DE BANVİLLE (şâir)
9 Ekim 2022 Pazar
MATTEO BANDELLO (hikâyeci)
İTALYAN hikâyeci, 1485 yılına doğru Tortona, Castelnuovo Scrivia'da doğdu. Keşiş, diplomat, asker ve saray adamı oldu. 50 yaşında, prenses Lucrezia di Gonzaga'nın eğitmenliğini yaptı. Onu platonik bir aşkla sevdi.
7 Ekim 2022 Cuma
JEAN-LOUİS GUEZ DE BALZAC (yazar)
5 Ekim 2022 Çarşamba
JACQUES BALMAT (rehber)
FRANSIZ rehber, 1762 yılında Chamonix'de doğdu. Dr. Paccard ile beraber 7 Ağustos 1786' da ilk defa, Avrupa'nın en yüksek tepesi olan Mont Blanc'a çıkmayı başardı.
3 Ekim 2022 Pazartesi
MİCHAEL BALİNT (hekim)
1 Ekim 2022 Cumartesi
JAMES MARK BALDWİN (psikolog)
AMERİKALI psikolog ve sosyolog, 1861 yılında Columbia'da (Güney Carolina) doğdu. 1913' den sonra birçok Avrupa kurumlarında ders verdi. "American Psychological Association"un kurucusudur.
29 Eylül 2022 Perşembe
LEV SAMOYLOVİÇ ROSENBERG (ressam)
RUS ressam ve dekoratör (Léon Bakst), 1866 yılında Petersburg'da doğdu. Önce Moskova, sonra Paris Güzel Sanatlar okulunda okudu (1893).
27 Eylül 2022 Salı
MİLİ ALEKSEYEVİÇ BALAKİREV (bestekâr)
RUS bestekâr, 1837 yılında Nijni-Novgorod'da doğdu. Kendi kendini yetiştirdi. Rus müziğinin en güçlü kişilerindendir. "Beşler Grubu"nu kurdu.
Rus müziği, Balakirev'in etkisiyle, halk müziği, Glinka ve romantik dönem bestecilerine karşı duyulan hayranlık üzerine kuruldu.
25 Eylül 2022 Pazar
sir SAMUEL WHİTE BAKER (gezgin)
İNGİLİZ gezgin, 1821 yılında Londra'da doğdu. 1864' de, Yukarı Nil bölgelerine yaptığı geziler sırasında nehrin, Victoria gölünden çıktıktan sonra içinden geçtiği Albert gölünü keşfetti.
Daha sonra, 1873' e kadar, Hıdiv İsmail Paşa (Osmanlı Mısır valisi) tarafından Mısır Sudan'ında, esir zenci ticaretini önlemekle vazifelendirildi.
Sir Samuel White Baker, 1893' de Devonshire, Sanford Orleigh'de öldü.
23 Eylül 2022 Cuma
ALEXANDER BAİN (filozof)
İSKOÇYALI filozof, 1818 yılında Aberdeen'de doğdu. Aberdeen kolejinde burslu olarak okudu. 1860' dan 1880' e kadar, Aberdeen üniversitesinde mantık ve İngiliz edebiyatı okuttu. 1876' da "Mind" dergisini kurdu. İngiliz pozitivist okuluna bağlıdır.
21 Eylül 2022 Çarşamba
BENJAMİN BAİLLAUD (astronom)
17 Eylül 2022 Cumartesi
JEAN ANTOİNE DE BAİF (şâir)
15 Eylül 2022 Perşembe
JENS BAGGESEN (yazar)
DANİMARKALI yazar, 1764 yılında Korsör'de doğdu. Yazı hayatına "Gülünç Hikâyeler (1785)" ile başladı. Uzun süre bu türde yazdı. "Labirentler (1792-93)" adlı gezi notlarında romantizmi müjdeler.
13 Eylül 2022 Salı
ADOLF VON BAEYER (kimyager)
ALMAN kimyager, 1835 yılında Berlin'de doğdu. Bunsen ile Kekule'nin öğrencisi oldu. Strasburg ve Münih üniversitelerinde profesörlük yaptı.
11 Eylül 2022 Pazar
ROGER BACON (filozof, bilgin)
İNGİLİZ filozof ve bilgin, 1214 yılında Somerset, İlchester'de doğdu. "Doctor Admirabilis" diye tanınırdı. Paris'e gitmeden evvel öğrenimini Oxford'da yaptığı söylenir. 1236 - 1251 yılları arası Paris'de kaldı. Fransisken tarikatına girdikten sonra, Aristoteles'in eserlerini yorumladı. Bu arada 1247' den sonra kendini ilmî incelemelere verdi.
9 Eylül 2022 Cuma
İNGEBORG BACHMANN (edebiyatçı)
AVUSTURYALI kadın edebiyatçı, 1926 yılında Klagenfurt'ta doğdu. Yazılarında, Heidegger'in ve 2. Dünya savaşında edindiği tecrübelerin etkisi görülür.
7 Eylül 2022 Çarşamba
GASTON BACHELARD (filozof)
FRANSIZ filozof, 1884 yılında Bar-sur-Aube'da doğdu. Dijon Edebiyat fakültesinde (1930-40), sonra Sorbonne'da tarih ve bilim felsefesi okuttu. "Genel felsefe", "bilim felsefesi" ve "genel psikanaliz" üzerine pek çok eser yazdı. 1955' de Ahlâkî ve Siyasî İlimler akademisi üyesi olan Gaston Bachelard, 1962' de Paris'de öldü.
Eserleri : "Göreliliğin Tümevarımsal Değeri (1929)", "Sürenin Diyalektiği (1933)", "Yeni İlim Kafası (1934)", "Ateşin Psikanalizi (1937)", "İlim Kafasının Oluşumu (1938)", "Su ve Düşler (1940)", "Hava ve Düşler (1942)", "İradenin Düşleri ve Toprak (1945)", "Dinginliğin Düşleri ve Toprak (1945)", "Uygulamalı Akılcılık (1949)", "Çağdaş Fiziğin Akılcı Eylemi (1951)", "Uzayın Şiirselliği (1958)", "Düşün Şiirselliği (1960)", "Bir Mumun Alevi (1961)".
5 Eylül 2022 Pazartesi
FRANZ BABİNGER (türkolog)
ALMAN türkolog ve tarihçi, 1891 yılında Weiden'de doğdu. Würzburg ve Münih'de "islâm sanatı tarihi" okudu.
"Hindoloji" ve "semitik filolojisi"nde doktora yaptı (1914). Aynı yıl Türkiye'ye geldi ve Türk ordusunda çeşitli cephelerde vazife aldı.
3 Eylül 2022 Cumartesi
ZAHİRÜDDİN MUHAMMED BÂBUR (devlet kurucu)
HİNDİSTAN'da büyük Müslüman-Türk devletinin kurucusu, 1483 yılında Fergana'da doğdu. Timur'un 5. göbekten torunudur. Annesi, Cengiz'in soyundan Kutlug Nigâr hanımdır. Fergana emîri olan babası Ömer Şeyh'in vefatından sonra tahta geçti (1494).
31 Ağustos 2022 Çarşamba
JOSEPH BABİNSKİ (hekim)
29 Ağustos 2022 Pazartesi
BABANZÂDE MUSTAFA ZİHNİ PAŞA (idareci)
TÜRK idareci ve fikir adamı, 1848 yılında Süleymaniye'de (Irak) doğdu. Midhat Paşa'ın Bağdat valiliği zamanında "mühürdarlık" yaparak idare hayatına girdi.
Irak, Yemen, Doğu Anadolu, Şam Trablus'u, Antalya, Bolu'da mutasarrıflık, Yanya, Adana, Hicaz'da valilik yaptı.
27 Ağustos 2022 Cumartesi
BABA TAHİR (gazeteci)
TÜRK gazeteci ve yazar, 1864 yılında doğdu (doğum yeri ?). "Mutlakiyet" devrinin jurnalcilerinden (jurnalci: kişi hakkında gizli kötüleme yazısı gönderen). "Malûmat" ve "Servet" dergilerini çıkardı.
Matbaasında, o devirde yasak sayılan evrakı basıp, "Mısır'dan geliyor" diye 2. Abdülhamid'e gönderdi. İtalya'dan hakkâk getirerek taklit nişan ve beratlarını basıp Avrupalılar'a sattı.
Bunları öğrenen 2. Abdülhamid, Baba Tahir'i İstanbul'dan sürdürdü. 2. Meşrutiyet'te affedilerek geri döndü. Baba Tahir, 1909' da İstanbul'da (yaş 45) vefat etti.
25 Ağustos 2022 Perşembe
HÜSEYİN ŞÜKRÜ BABAN (iktisatçı)
TÜRK iktisat profesörü ve gazeteci, 1890 yılında Bağdat'ta doğdu. Galatasaray lisesinde, Paris Hukuk fakültesinde ve Siyasî İlimler okulunda okudu.
İlk vazifesini, Matbuat Genel müdürlüğünde aldı. Kısa bir süre sonra, Mısır Fevkalâde Komiserliği sekreteri olarak Kahire'ye gitti. Orada misyon şefliği yaptı.
1. Dünya savaşı başlarken, İngilizler tarafından Mısır'dan çıkarıldı. "Brest-Litovsk" barışından sonra, Moskova'ya gönderilen heyetle beraber savaş sonuna kadar orada kaldı (1918). "Mütareke"den sonra, kısa bir süre Dahiliye Nezareti özel kalem müdürlüğünde bulundu.
İstanbul'da "Tercümanı Hakikat" gazetesinin 1944' e kadar sahip ve başyazarlığını yaptı. 1926' da Mülkiye Mektebi İktisat Doktrinleri ve Sosyal Ekonomi kürsülerine seçimle geldi ve 6 yıl müdürlük yaptı. 1,5 yıl da Ankara Yüksek Tedrisat Genel müdürlüğünde görev aldı.
23 Ağustos 2022 Salı
CİHAD BABAN (gazeteci)
TÜRK gazeteci, 1911 yılında İstanbul'da doğdu. Galatasaray lisesini, İstanbul Hukuk fakültesini bitirdi (1934).
21 Ağustos 2022 Pazar
JOSE MARTİNEZ RUİZ AZORİN (yazar)
İSPANYOL yazar, 1874 yılında Monovar'da doğdu. Eserleri : "Don Kişot'un Yolu", "İrade (1902)", "Küçük Bir Filozofun İtirafları (1906)", "Castilla (1912)", "Don Juan (1924)", "Şafak Sökmeyen Ada (1944)".
19 Ağustos 2022 Cuma
AZMÎ PİR AHMED (şâir)
DİVAN şâiri ve bilgin, İstanbul'da doğdu (doğum yılı ?). Kınalızâde'den okudu. Rusçuk, Edirne ve İstanbul'da "müderrislik" yaptı. Kıbrıs adası "teftiş memuru" oldu. Şehzâde 3. Mehmed'e hocalık etti.
17 Ağustos 2022 Çarşamba
ŞEYH AZİZÎ (şâir)
TEKKE şâiri, (halvetî, şeyh). Doğum yılı ?.
İlâhîlerine "mecmualarda" rastlanır.
Bunların bazıları bestelenmiş ve meşhur olmuştur.
Şeyh Azizî, 1594' de vefat etti.
"Azizî", bazı divan şâirlerinin ortak adıdır.
Resim, Ali Emirî kütüphanesinden (İstanbul).
15 Ağustos 2022 Pazartesi
AZİZ EFENDİ (hattat)
13 Ağustos 2022 Cumartesi
MEDENÎ AZİZ EFENDİ (bestekâr)
TÜRK musıkî hocası, bestekâr ve hanende, 1842 yılında Medine'de doğdu. Bu yüzden, "Medineli" mânâsına gelen Medenî lâkabıyla meşhur oldu. Fakir bir din adamının oğludur.
11 Ağustos 2022 Perşembe
AZİZ İDRİS BEY (hekim)
9 Ağustos 2022 Salı
EKREM HAKKI AYVERDİ (mimar-mühendis)
TÜRK mimar-mühendis, 1899 yılında İstanbul'da doğdu. Vefa lisesini (1915), Teknik Üniversite Yüksek Mühendislik okulunu bitirdi (1920).
Önce, İstanbul belediyesinde memur, sonra serbest müteahhit mühendis olarak çalıştı. İstanbul, Bursa, Edirne'de çok sayıda inşaat, ayrıca tarihî binaların tamirat ve tadilâtını yaptı. 1950' den beri "mimarî tarihi" araştırmaları yapmıştır.
Bazı Kitapları : "18. Asırda Lâle (1950)", "Fatih Devri Mimarîsi (1953)", "Fatih Devri Mimarî Eserleri (1953)", "19. Asırda İstanbul Haritası (1958-1978)", "Osmanlı Mimarîsinin İlk Devri (1966)", "Avrupa'da Osmanlı Mimarî Eserleri (1982)".
7 Ağustos 2022 Pazar
HAMİD AYTAÇ (hattat)
5 Ağustos 2022 Cuma
MEHMED ALİ AYNÎ (maarifçi)
TÜRK maarifçi ve idareci, 1869 yılında Manastır'da (Makedonya) doğdu. Muallimlik, maarif müdürlüğü, mektupçuluk gibi hizmetlerde bulundu. Taiz, Ammare, Lâzkiye, Trablus Şam "mutasarrıflığı", Mamuretul Aziz, Bitlis, Yanya, Trabzon "valiliği" yaptı.
3 Ağustos 2022 Çarşamba
MARCEL AYMÉ (romancı)
FRANSIZ roman ve tiyatro yazarı, 1902 yılında Joigny'de doğdu. Birçok roman ve hikâye yazdı : "Yakacak Odun (1927)", "Adsız Sokak (1930)", şaheseri sayılan "Yeşil Kısrak (1933)", "Gustalin (1938)", "Yasadışı Öküz (1939)", "Duvargeçen (1942)", "Geride (1950)". Sert alaycılığını, belirli bir duyarlıkla bağdaştırır.
1 Ağustos 2022 Pazartesi
ANDRÉ AYMARD (tarihçi)
FRANSIZ tarihçi, 1900 yılında Saint-Denis'de doğdu. 1923' de tarih ve coğrafya öğretmeni, 1938' de edebiyat doktoru (tezleri: "Akhaia Konfederasyonu Meclisleri", "Roma ile Akhaia Konfederasyonunun İlk Temasları") oldu.
29 Temmuz 2022 Cuma
FAZIL AHMET AYKAÇ (şâir, yazar)
TÜRK şâir ve yazar, 1884 yılında İstanbul'da doğdu. Orta öğrenimini Gümüşhane rüştiyesinde, Musul idâdîsinde, İstanbul Fransız lisesinde yaptı. Bir süre Sanayii Nefise mektebi, "mimarlık" bölümüne devam etti. Derslerini mektupla takip ettiği Paris Siyasal Bilgiler fakültesini bitirdi.
27 Temmuz 2022 Çarşamba
'AYIN TARİHİ' DERGİSİ
ANKARA'da Başbakanlık Basın-Yayın ve Turizm Genel müdürlüğü tarafından çıkarılmış aylık resimli dergi.
25 Temmuz 2022 Pazartesi
ŞEVKET SÜREYYA AYDEMİR (yazar)
TÜRK yazar, iktisatçı, 1897 yılında Edirne'de doğdu. Edirne Muallim mektebini bitirdi (1918). Rusya'ya gitti (1919). Azerbaycan, Dağıstan ve Gürcistan'da bir süre öğretmenlik yaptı. Moskova üniversitesini bitirdi (1924).
23 Temmuz 2022 Cumartesi
AYÇİÇEĞİ (bitki)
21 Temmuz 2022 Perşembe
YENİŞEHİRLİ AVNÎ (şâir)
19 Temmuz 2022 Salı
GEORGES AURİC (bestekâr)
17 Temmuz 2022 Pazar
'AYDEDE' GAZETESİ
İSTANBUL'da yayınlanmış haftalık "bîtaraf, hoşsohbet" gazete. 2 ocak 1922 ilâ 1 ekim 1949 tarihleri arasında 125 sayı yayınlandı.
15 Temmuz 2022 Cuma
JANE AUSTEN (romancı)
İNGİLİZ kadın romancı, 1775 yılında Hampshire, Steventon'da doğdu. Protestan papazı olan babası tarafından yetiştirildi. 1797-98' de iki roman yazdı : 1811' de yayınlanan "Sağduyu ve Duyarlık" ve 1813' de yayınlanan "Gurur ve Önyargı" adlı romanları, üzerinde yazarın ismi olmaksızın basıldı.
13 Temmuz 2022 Çarşamba
AYASOFYA TAMİR MADALYASI
MADALYA altın, gümüş ve bakırdan yapılmıştır. Sultan Abdülmecid, Reşit Paşa'nın aracılığıyla, Ayasofya'nın esaslı bir biçimde tamir edilmesine karar verdi.
Bu sıralarda Şeyhülislâm Mekkîzade Mustafa Asım Efendi vârissiz vefat etti. Hazineye geçirilen serveti paraya çevrilerek Ayasofya'nın tamirine tahsis edildi. Bu arada bir de "madalya" çıkartılarak, tamire iştirak maksadıyla para verenlere tahsis edildi.
11 Temmuz 2022 Pazartesi
ÉMİLE AUGİER (tiyatro yazarı)
9 Temmuz 2022 Cumartesi
CLAUDE AUGÉ (sözlük yazarı)
FRANSIZ yayıncı ve sözlük yazarı, 1854 yılında L'İsle-Jourdain'de doğdu. Larousse kitabevine girmek için öğretmenliği bıraktı. 1885' de bu kitabevinin müdürlerinden biri oldu.
Önce "müzik" eğitimi için açık ve net bir metotla eserler yazmaya başladı. Ortaöğretim için "Tarih Dersleri" ve "Dilbilgisi Dersleri" adıyla kitaplar yazdı (1890-95). Daha çok Pierre Larousse'dan sonra, yetkiyle yönettiği sözlüklerle tanındı :
7 Temmuz 2022 Perşembe
KARL AUER (kimyager)
5 Temmuz 2022 Salı
JACQUES AUDİBERTİ (yazar)
3 Temmuz 2022 Pazar
TONY AUBİN (bestekâr)
FRANSIZ bestekâr ve orkestra şefi, 1907 yılında Paris'de doğdu. Paris konservatuarında, Noël Gallon ile "füg", Paul Dukas ile "kompozisyon" çalıştı.
1 Temmuz 2022 Cuma
LOUİS AUBERT (bestekâr)
FRANSIZ bestekâr, 1877 yılında Paramé'de doğdu. Öğrenimini; Lavignac, Diemer ve Fauré'nin yanında yaptı. Çok genç yaşta "piyanist" oldu.
1956' da Paris Güzel Sanatlar akademisi üyeliğine seçildi. Louis Aubert, 1968' de Paris'de öldü.

















































