JOHANN FRİEDRİCH BLUMENBACH (natüralist)

ALMAN  natüralist (tabiat bilimci), 1752 yılında Gotha'da doğdu. "Antropoloji"yi ilk kuranlardandır. İnsanları 5  ırka ayırdı; (beyaz, sarı, kızıl, kara, malezyalı).

"İnsan Cinsinin Doğuştan Çeşitliliği (1775)", "Tabiat Bilgisi El Kitabı (1803)", "Mukayeseli Anatomi El Kitabı (1805)" adlı eserleri vardır. 

Johann Friedrich Blumenbach, 1840' da Göttingen'de öldü. 

LÉON BLOY (yazar)

FRANSIZ  yazar, 1846 yılında Périgueux'de doğdu. Genç yaşta Paris'e gitti. Görüşlerini paylaştığı Barbey d'Aurevilly ile arkadaşlık kurdu. "Figaro" ve "Gil Blas" adlı gazetelerde çalıştı. 

"Bir Yıkım Müteahhidinin Sözleri (1884)" ve haftalık bir eleştiri broşürü olan "Le Pal (1885)" ile kendini tanıttı. İlk eseri "Yerkürenin Kâşifi Kristof Kolomb ve Gelecekte Kutsallaştırılması" ve otobiyografik bir roman olan "Umutsuz"u yayınladı (1886). 

Kendi çağına karşı bir çeşit savaş ilânı olan bu kitapta, aforoz edilmiş şâirleri över; (Hello, Barbey d'Aurevilly, Verlaine) ve günün şöhretlerine çatar; (Brunetière, Bourget).

"Yoksul Kadın (1897)", "Kilisenin Son Destekleri (1903)", "Vahşi Hayvan Eğiticisi ve Domuz Çobanları (1905)", "Fakirin Kanı (1909)" adlı eserlerinde; büyük bir felâket sonunda yok olmaya mahkûm olan törelere körü körüne bağlı bir dünyanın çelişkilerini anlattı.

ANDRÉ BLONDEL (fizikçi)

FRANSIZ  fizikçi, 1863 yılında Chaumont'da doğdu. "Fotometri"de yenilikler yaptı. Özellikle birimlerin seçimi ve temel büyüklüklerinin sınıflamasını gerçekleştirdi. 

Fener ve genel ışıklandırma için elektrikli ışık kaynaklarını inceledi. 1893' de hareketli sistemli "osilograf"ı buldu. Fakat başlıca çalışmaları, genel elektrikle ilgilidir. 

Alternatörlerin bağlantısı, senkron ve asenkron motorlar, hat boyunca elektrik yayılmasındaki bozuklukları inceledi. Radyoelektrikte "radyogonyometri" üzerinde çalışmalar yaptı. İlk radyofarları buldu. André Blondel, 1938' de Paris'de vefat etti. İsmi, Donzère-Mondragon'da kurulan hidroelektrik santrale verildi. 

ALEKSANDR ALEKSANDROVİÇ BLOK (şâir)

RUS  şâir, 1880 yılında Petersburg'da doğdu. Küçük yaşta V. Soloviov'un etkisi altında kaldı. 

İçinde; Puşkin'den sonra Rusça yazılmış en güzel birkaç şiirin bulunduğu ilk derlemeleri, en güçlü "sembolist" şâirler arasında yer almasını sağladı :  "Güzel Kadına Şiirler (1904)", "Kardan Maske (1907)".

Daha sonra dinî hava taşıyan şiirler yazdı. "İskit'ler (1918)" ve özellikle ihtilâlin mistik açıdan bir yorumu ve övgüsü olan ve aynı zamanda modern Rus şiirinin şaheseri sayılan "On İkiler (1918)" i yayınladı. A. Aleksandroviç Blok, 1921' de doğduğu şehirde öldü.

MARC BLOCH (tarihçi)

YAHUDİ  asıllı tarihçi, 1886 yılında Lyon'da doğdu. Gustave Bloch'un oğlu. 1919' da  Strasbourg fakültesinde "ortaçağ tarihi" hocası, Sorbonne'da "iktisat tarihi" profesörü oldu. 

1942' de direnme hareketine katıldı. "Franc-Tireur" yönetici komitesine girdi. Lucien Febre ile beraber, iktisadî ve toplumsal tarihin öncüsü oldu. "Yıllık" dergisini kurdu. 

"Fransız Köy Tarihinin Temel Özellikleri (1931)", "Derebeylik Toplumu (1939-40)" ve  "Tarihçiliği Savunma " adlı eserlerinde, tarihle iktisadı başarılı şekilde uzlaştırdı. 

1. Dünya savaşı hâtırâlarını "Garip Bozgun" adı altında yayınladı. Marc Bloch, 1944' de Lyon yakınında Almanlar tarafından kurşuna dizildi.

LOUİS BLÉRİOT (mühendis)

FRANSIZ  mühendis, havacı ve sanayici. 1872 yılında Cambrai'de doğdu. 21 Ocak 1908' de plânını çizdiği tek kanatlı bir uçakla ilk uzun uçuşunu yaptı. Toury'den Artenay'a gitti ve döndü. 

25 Temmuz 1909' da Manş denizini ilk geçen havacı olarak Calais'den Dover'e uçtu. 

Fransa'da ilk uçak fabrikasını kurdu. Ayrıca, Guynemer ve 1. Dünya savaşının ünlü havacılarının başarıyla kullandığı "Spad" uçağını yaptı. Louis Blériot 1936' da Paris'de vefat etti.

CARLO BLASİS (dansçı)

İTALYAN  dansçı, koreograf, dans nazariyecisi, 1797 yılında Napoli'de doğdu. 1820' de Milano'da "Dans Sanatı Temel Kitabı"nı yayınladı. Bu eserinde; kol pozisyonlarını, duruş uygunluğunu, dengeyi, tek omuzu öne kırma metodunu ve "ballon"u belli bir düzene bağladı.

Duruş, arabesk, tam dönüş, adacio zamanları ve zincirleme adımlar için kurallar koydu. Parmak ucunda çalışmalardan ilk bahseden Blasis oldu. Zerafetten uzak, cambazca gösterileri kınadı. 

1828' de ilk kitabından daha geniş olan "Dans El Kitabı" adlı büyük eserini Fransızca ve İngilizce olarak bastırdı. Bu kitabında, akademik dansın bütün estetik ve didaktik yönlerini inceledi. Eseri, uzun yıllar dans öğreniminde "temel kitap" oldu.

1838' de dansı bırakarak Milano Scala okuluna girdi. Orada ve kendi özel okulunda milletlerarası ün yapan büyük dans yıldızları yetiştirdi. Scala'yı 1853' de bıraktıktan sonra Rusya'ya gitti ve orada 10 sene kaldı. Carlo Blasis, 1878' de Como yakınında, Cernobbio'da öldü.

VİCENTE BLASCO İBANEZ (yazar)

İSPANYOL  romancı, 1867 yılında Valencia'da doğdu. Liberal fikirleri genç yaşta benimsedi. 22 yaşında bir ihtilâl teşebbüsünden sonra, Paris'e göç etmek zorunda kaldı. 2 yıl sonra affedildi. İspanya'ya döndü, orada "Halk" adında bir dergi kurdu. 10 sene bu derginin yayınıyla uğraştı. 

"Valencia Hikâyeleri (1893)" adı altında topladığı hikâyelerinin çoğunu ve romanlarını bu arada yazdı :  "Pirinç ve Yelkenli (1894)", "Mayıs Çiçeği (1895)" ve ilk şaheseri "Lânetlenmiş Topraklar (1898)".

İspanya-Amerika savaşı sırasında tutuklandı, sonra serbest kaldı, milletvekili seçildi ve 1909' a kadar siyasî hayata katıldı. Bu arada, başarılı birkaç eser yazdı :  "Çamur ve Kamışlar (1902)", "Davetsiz Misafir (1903)", "İnsan Sürüsü (1905)", "Kanlı Meydan (1908)", "Ölüler Emrediyor".

LUCİAN BLAGA (şâir)

ROMANYALI  şâir ve filozof, 1895 yılında Transilvanya, Lancram din Sibiu'da doğdu. Alman metafiziğinin etkisi altında "Bilgi Trilogiası (1931-34)" ve "Kültür Trilogyası (1936-37)" adlı eserlerini yayınladı. 

Lirik şâir olarak, 1919' dan sonra "Işık Şiirleri" adlı derlemesiyle ün yaptı. Daha sonra "Peygamberin Adımları (1921)" ve "Suların Taksimi (1933)"ni yayınladı. 

Şiirde "aşkınlığa" ulaşmaya çalışır. Şiiri, evrensel bir Romen halk şiirinin ana kaynağına ulaşır. Lucian Blaga 1961' de Cluj'da öldü. Vefatından sonra gençlik hâtırâları yayınlandı; "Yaşların Kroniği ve Türküsü (1964)".

PATRİCK MAYNARD STUART BLACKETT (fizikçi)

İNGİLİZ  fizikçi, 1897 yılında Londra'da doğdu. 1. Dünya savaşına katıldıktan sonra, öğrenimini Cambridge'de tamamladı. Orada Rutherford'un asistanı oldu. 

Daha sonra Londra (1933) ve Manchester (1937) üniversitelerinde profesörlük yaptı. 2. Dünya savaşı sırasında İngiliz donanmasında "bilim danışmanlığı"nda bulundu. Özellikle, "kozmik ışınlar" üzerine yaptığı çalışmalarıyla tanınır. 

Bu incelemeleri yaparken, faydasız bütün deneylerden kaçındı. Geiger'in iki sayacını kullanarak Wilson sis odasının genleşmesini düzen altına aldı. Böylece, birçok "ışın demeti" klişeleri elde etti. "Pozitron"un varlığını doğruladı.

Bu metod ona aynı zamanda, 1925' de bir "başkalaşım" olayına ait ilk resmi çekmeyi ve 1933' te de Occhialini ile "fotonların maddeleştirilmesi" imkânını sağladı. Aynı zamanda genel bir "manyetizma" teorisi ortaya koydu. 1948' de "Nobel" fizik ödülü alan Patrick Blackett, 1974' de Londra'da vefat etti.

BJÖRNSTJERNE BJÖRNSON (yazar)

NORVEÇLİ  yazar, 1832 yılında Kvikne'de doğdu. Bir papazın oğluydu. 1852' de Oslo'da liseyi bitirdi. Üniversitede; İbsen, Jonas Lie ve Vinje ile karşılaştı. Kendini edebiyata vermek için öğrenimini bıraktı.

1854-56 arası edebiyat ve tiyatro eleştirileri yazdı. 1856' da ilk eserini verdi :  "Nasıl Şâir Oldum". İki yıl sonra "Savaşlar Arasında" adlı piyesi çıktı. Kopenhag'da tanındı. Hayâl gücü, anlatış ustalığı ve şiir dolu görüşleriyle ilgi çekti. "Thrond" ve "Synnöve Solbakken (1857)" adlı köy hikâyeleriyle üslûbunu buldu. 

İskandinavların tarih ve destan hikâyelerinin kahramanlarıyla zamanın köylüleri arasında ilgiler bulmaya çalıştı. Sanat ve tarihe vurgundu. 1859' da İtalya, Fransa ve Almanya'ya gitti. Norveç tarihinden esinlenen "Kral Sverre (1861)", büyük trilojisi "Piç Slembe (1862)", "Bergliot" ve "Olav Trygvasson" adlı tarihî baladları yazdı.

Yurda dönüşünde, lirik dramı "Mary Stuart İskoçya'da (1864)" yayınladı. 1865' de "Yeni Evliler"i bitirdi. Çalışmalarını tiyatro ve siyaset hayatı arasında sürdürdü. 1870' de baladlar, folklor şarkıları, lirizmin ve vatanseverlik coşkunluğunun şaheseri sayılan marşları yayınladı (Norveç Millî marşı bunlar arasındadır).

GEORGES BİZET (bestekâr)

FRANSIZ  bestekâr, 1838 yılında Paris'de doğdu. Paris konservatuarında; Zimmermann, Marmontel, Benoist ve Halévy'nin öğrencisi oldu. 1857' de Roma ödülünü kazandı. 

Aynı yıl, Offenbach'ın düzenlediği bir operet yarışmasında ödül kazandı ve "Mucize Doktor" adlı eseri Bouffes-Parisiens'de oynandı. 

Roma'dan dönüşünde "lirik tiyatro"ya yöneldi, ama "Carmen" ve "Arlesienne" adlı eserleri, sağlığında soğuk karşılandı. 1862' de hocası Halévy'nin kızıyla evlenen Georges Bizet, 1875' de (yaş 37) Bougival'de en verimli çağında vefat etti.

Tiyatro ve renk sezgisine doğuştan sahipti. Müziği parlak, aydınlık ve Akdeniz havasıyla doludur. 

Sahne eserleri :  "Mucize Doktor (1856-57)", "Don Procopis (1858-59)", "İnci Avcıları (1862-63)", "4. İvan (1865)", "Petr'li Güzel Kız (1866)", "Cemile (1871)", "l'Arlésienne (1872)", "Carmen (1873-74)".

GEORGE DAVİD BİRKHOFF (matematikçi)

AMERİKALI  matematik ve fizik bilgini, 1884 yılında Michigan, Overisel'de doğdu. Önce Princeton (1909), sonra Harvard üniversitelerinde (1912) profesörlük yaptı. 

Özellikle "diferansiyel denklemler", "fonksiyonlar teorisi" ve "sistemlerin dinamiği" üzerinde çalıştı. Teorik fizik alanındaki incelemelerini; "bağıllık prensibi" ve "maddenin elektronik yapısı" üzerinde topladı. George David Birkhoff, 1944' de Massachusetts, Cambridge'de öldü. 

Yayınlanan eserleri :  "Bağıllık ve Modern Fizik (1923)", "Bağıllığın Kaynağı, Mahiyeti ve Etkisi (1925)", "Dinamik Sistemler (1927)". 

KRİSTİAN BİRKELAND (fizikçi)

NORVEÇLİ  fizikçi ve kimyacı, 1867 yılında Oslo'da doğdu. Öğrenimini Paris'de H. Poincaré'nin ve Bonn'da H. Hertz'in yönetiminde yaptı. 1898' de Oslo üniversitesinde fizik profesörü oldu. 

Başlıca fizik çalışmalarını, teorisini geliştirdiği "yerin manyetizması" ve "kutup fecirleri" üzerine yaptı. Güneşin manyetizmasına dayanan kozmogonik bir teori kurdu. 

Eyde ile beraber; elektrik yayında, nitrik asidin sınaî sentezine yarayan, havadaki azotun "yükseltgenmesi" usulünü buldu. Kristian Birkeland, 1917' de Tokyo'da öldü. 

JEAN-BAPTİSTE BİOT (fizikçi)

FRANSIZ  fizikçi, 1774 yılında Paris'de doğdu. Mühendis çıktıktan sonra, önce Ecole Centrale de Beauvais'ye, sonra Collège de France'a fizik profesörü oldu (1800). 1803' de İlimler akademisi üyeliğine seçildi. Paris rasathanesine girerek "boylamlar" bürosunda çalıştı. 

1806' da Arago ile beraber İspanya'ya gitti ve Mechain'in başladığı "meridyen nirengileme" işini sürdürdü. 1809' da Fen Fakültesi "astronomi" profesörlüğüne atandı. 

Matematik ve astronomi alanında birçok eser veren Biot, esas şöhretini fizikçi olarak yaptığı çeşitli araştırmalarla kazandı. 

1803' de L'Aigle civarında toplanmış göktaşı parçalarını inceledi. 1804' de "ısı iletkenliği" teorisini kurdu. Aynı yıl Gay-Lussacs ile beraber yer manyetizmasını ilmî olarak incelemek için ilk balon uçuşunu yaptı. 

1806' da, Arago ile beraber havanın ve çeşitli gazların "yoğunluğunu" ilk defa ve kesin olarak ölçtü. Başkalarından evvel katı cisimlerde "sesin iletilme hızını" ölçmeye girişti ve sesin yayılmasına dair matematik bir teori kurdu (1809).

ELİZA BİNEMECİYAN (tiyatrocu)

KADIN  tiyatro oyuncusu, 1890 yılında İstanbul'da doğdu. Türk tiyatrosuna hizmet etmiş aileye mensuptur. Binemeciyan ailesinin en kabiliyetli üyesidir. 

20. yüzyıl başlarında, "Mınakyan" topluluğunda çocuk rollerine çıkıyordu. Meşrutiyet'ten sonra birden beğenilen bir sanatçı oldu. 

Mınakyan topluluğundan başka; "Yeni Sahne"de ve "Osmanlı Donanma Cemiyeti" topluluğunda oynadı. "Dârülbedayi"de uzun süre çalıştı. "Genç kız" rollerini büyük bir başarıyla oynadı. 

1921 ve 1924 yıllarında iki kez Fransa'ya gitti. 1926' da "Raşit Rıza" topluluğuyla bir mevsim oynadıktan sonra, artık dönmemek üzere Fransa'ya yerleşti. Türk seyircisinin çok tuttuğu bir yıldız sanatçıydı.

CEMİL BİLSEL (hukukçu)

TÜRK  hukukçu, 1879 yılında Şam'da doğdu. Hukuk öğrenimi gördü. Şam ve Kudüs Evkaf müdürlüğünde bulundu. Kudüs'te (1917), Batum'da (1918) mutasarrıflık yaptı. 

1908-1914 yıllarında "umumî devletler hukuku" okuttuğu İstanbul dârülfünunu'na 1921' de müderris tayin edildi. Ankara'da yeni Hukuk fakültesinin kurulmasında çalıştı (1925). Bu fakültede 9 yıl dekanlık ve "devletler umumî hukuku" profesörlüğü yaptı. 

1934' de İstanbul üniversitesine rektör tayin edildi. Harp akademisinde ve Mülkiye mektebinde de "devletler hukuku" okuttu. 14 Mayıs 1943' de "Türk Devletler Hukuku" enstitüsünü kurdu. Aynı yıl emekli oldu ve yapılan ara seçimlerde Samsun milletvekili oldu. 

1945' de Birleşmiş Milletler anayasasının hazırlanma çalışmalarına katıldı. Birçok milletlerarası kongreye Türkiye adına katıldı. 1947' de Toulouse üniversitesi, kendisine "fahrî hukuk doktoru" unvanını verdi. Cemil Bilsel 1949' da Ankara'da vefat etti.

ANDRÉ BİLLY (yazar)

FRANSIZ  yazar ve eleştirmen, 1882 yılında Saint-Quentin'de doğdu. Çeşitli gazete ve dergilerde muhabir veya edebiyat eleştirmeni. Birçok eser yayınladı. 

Üslûbu hem duygulu hem tok, din bilimin verileriyle zenginleşen anlatımı lâiktir.

Başlıca eserleri :  "Onaylamaya Tâbi Rahip (1938)", "Narthex (1950)", "Madame (1954)", "Versailles Gecesi (1963)", "Veule Kıyılarında (1965)" gibi romanları ve  "Çağdaş Fransız Edebiyatı (1927)" gibi eleştirme ve tarih incelemeleri. André Billy, 1971' de Fontainebleau'da öldü.

GUİLLAUME BİGOURDAN (astronom)

ASTRONOM,  1851 yılında Tarn-et-Garonne, Sistels'de doğdu. Toulouse rasathanesinden sonra Paris rasathanesine girdi (1880-1925). Çalışmaları; gök cisimlerinin gözlenmesi usulleri ve mevkilerinin ölçülmesi üzerinedir.

Samanyolları ve Paris'den görülebilen yıldız kümeleriyle de ilgilendi. Bu arada o zamana kadar göze çarpmamış olan bazı samanyolları buldu. 1917' de yayınlamaya başladığı eseri ona İngiliz astronomi cemiyetinin altın madalyasını kazandırdı.

Koordinatların ve çift yıldızların ölçülmesinde çeşitli teknikler geliştirdi. Kuyruklu yıldızlar üstüne incelemeler yaptı. Gözlem hataları ve mükemmelleştirilmesi üzerinde durarak, meteorolojiyle ve yerçekiminin şiddetiyle ilgili verileri bir araya getirdi.

1912' de başkanlığını yaptığı bir konferans tarafından tüzüğü hazırlanan radyo ile yayınlanan saat sinyallerinin düzenlenmesinde büyük çapta yardımcı oldu. Milletlerarası Saat bürosunun ilk müdürü olan Guillaume Bigourdan, 1932' de Paris'de vefat etti. 

FULGENCE BİENVENÜE (mühendis)

FRANSIZ  inşaat mühendisi, 1852 yılında Côtes du Nord, Uzel'de doğdu. "Metronun babası" diye anılır. Fransız karayollarında mühendis. 

Bir iş kazasında sol kolunu kaybettikten sonra 1866' da Paris belediyesinde vazife aldı. 1891' de "başmühendis" oldu. İçme sularının yatağını değiştiren su kemerleri inşa etti. 

1896' da elektrikle çalışan demiryolu şehir şebekesinin ön projelerini yapmakla görevlendirildi. 1898' de bu demiryolunun yeraltı inşaatını (tünelleri) yönetti. 1936' da Paris'de vefatına kadar metro işiyle uğraştı.

VİSSARİON GREGORİYEVİÇ BİELİNSKİ (filozof)

RUS  filozofu ve edebiyat eleştirmeni, 1811 yılında Susisaari adası, Suomenlinna'da doğdu. Çeşitli dergilerde yayınlanan edebî eleştirileriyle tanındı. "Gerçekçilik" öğretisini benimsetmeye ve "sanat, sanat içindir" ilkesini yıkmaya çalıştı. 

Edebî düşünceleri 19. yüzyılın bütün Rus düşünce hayatını etkiledi. Devrim estetiğinin kurucusu sayılır. Felsefesiyle maddeciliğe, siyasî görüşleriyle de ütopyacı sosyalistlere yaklaşır. V. G. Bielinski, 1848' de (yaş 37) St. Petersburg'da öldü. 

M. FRANÇOİS XAVİER BİCHAT (tıp bilgini)

ANATOMİ  ve fizyoloji bilgini, 1771 yılında Jura, Thoirette'de doğdu. Öğrenimini önce Nantua kolejinde, sonra Lyon'da Cizvitler'in yanında yaptı. 1791' de tıbba başladı. 

Cerrah olduktan sonra, Paris'e giderek ünlü cerrah Desault'a asistan oldu. 1797-99 yılları arasında cerrahî eserler yayınladı. Corvisard ile beraber "Tıpda İlerleme Derneği"ni kurdu. 

1797' de bir anatomi kursu açarak canlılar üzerinde anatomi ve fizyoloji deneyleri yaptı. Genel anatominin kurucusudur. Anatomide birer birer organları değil, onları meydana getiren dokuları ele aldı. "Embriyoloji"nin özellikle organ oluşumunun gelişimine katkıda bulundu. 

"Hayat, ölüme karşı direnen bedenî işlevlerin tümüdür" ünlü tanımı ona aittir. Ona göre hayat, fizikî ve kimyevî süreçlere karşı direnen canlılık belirtileridir. Marie François Xavier Bichat, 1802' de (yaş 31) Paris'de vefat etti.

Eserleri :  "Hayat ve Ölüm Üzerine Fizyoloji Araştırmaları (1800)", "Genel Anatomi (1801)".

MARTHE LAHOVARY BİBESCU (yazar)

RUMEN  asıllı kadın yazar, 1888 yılında Bükreş'de doğdu. Romanya'nın ünlü bir ailesindendir. Paris'de büyüdü, 

Parisliler'e has bir üslûpla yazdığı eserleri, doğduğu ülkenin şiiri ve Avrupa saraylarındaki kozmopolit soylu sınıf üzerine yaptığı zengin gözlemlerle yüklüdür. 

"Yeşil Papağan (1924)" adlı romanıyla ün kazandı. Bu roman Côte d'Argent'da yaşayan Ruslar'ın hayatını canlandırır. 

Son eserlerinde çağdaş tarihin ünlü kişilerinden birkaçını ele aldı :  "Churchill veya Cesaret (1956)", "Elisabeth II (1957)".  Marthe Lahovary Bibescu, 1973' de Paris'de öldü.

UGO BETTİ (yazar)

İTALYAN  tiyatro yazarı,  1892 yılında Macerata, Camerino'da doğdu. Parma'da ve sonra Roma'da yargıçlık yaptı. İlk piyesi olan "La Padrona" 1927' de oynandı ve büyük bir ilgi gördü.

Daha sonraki dram ve komedileri de aynı ilgiyle karşılandı :  "Şafağa Kadar Süren Kavga (1949)", "Adliyede Yolsuzluk (1949)", "Keçiler Adası (1950)", "Mâsum İren (1950)", "Kraliçe ve Âsiler (1951)", "Kumarbaz (1953)". Ugo betti, 1953' de Roma'da öldü.

BEZELYE (bitki)

BAKLAGİLLER den  yuvarlak taneli bitki. Birkaç çeşidi hariç genellikle ak çiçeklidir. Konserve sanayii için geniş ölçüde yetiştirilir. 50 - 60  cm aralıkla sıralar halinde ekilir. 

Bezelyeler badıçlarının kabuklu veya kabuksuz olmasına göre taze ve iç bezelye diye ikiye ayrılır. 50 cm'i geçmezse "bodur", daha yukarı olursa "boylu" denir. 1 metre'den sonra desteğe ihtiyaç gösterir; bunlara da "sırık bezelyesi" denir.

Her kategoride; yuvarlak veya buruşuk taneli, sarı ya da yeşil taneli çeşitler bulunur. Buruşuk taneli olanlar daha özlü ve şekerlidir. Yeşil taneliler kırık kuru bezelye yapımında kullanılır. Turfandalık ve meyvesinin şekli (düz veya eğri) bakımından da çeşitlere ayrılır.

NATALYA BESMERTNOVA (dansçı)

RUS  kadın dansçı, 1941 yılında Moskova'da doğdu. Öğrenimini, Lepeşinskaya ve Golovkina yönetiminde "Bolşoy" bale okulunda yaptı. 

Sanat hayatına 1961' de Parma festivalinde "Kuğunun Ölümü" ile başladı. 1962' de Bolşoy bale topluluğunun Amerika ve İngiltere turnelerine katıldı. 

Asıl ününü 1963' de Moskova'da "Giselle" deki fevkalade başarısıyla sağladı. 1963' de K. Goleyzovski'nin "Leyla ile Mecnun", 1965' de İ. Grigoroviç'in "Aşk Efsanesi" adlı balelerinde oynadı.  

1976' da "halk sanatçısı" seçilen Natalya Besmertnova 2008' de Moskova'da vefat etti.

HENRY BESSEMER (madenci)

İNGİLİZ  sanayici ve madenci, 1813 yılında Hertfordshire, Charlton'da doğdu. Bir matbaa harfi dökümcüsünün oğlu. Genç yaşta mekanik ve madencilikle ilgilendi. Birçok icatta bulundu. 

1855' de yeni bir çelik üretim yöntemi buldu. "Bessemer çeliği" adını taşıyan bu yöntem, maliyetinin düşüklüğü sebebiyle, her yerde kabul gördü. 

Kendi yöntemini tatbik etmek üzere Sheffield'de büyük fabrikalar kurdu. 1879' da Royal Society üyeliğine seçildi ve "sir" ünvanını aldı. Sir Henry Bessemer 1898' de Londra'da vefat etti.  

ALPHONSE BERTİLLON (bilgin)

FRANSIZ  bilgini, 1853 yılında Paris'de doğdu. Suçluların tanınması için, "antropometri" veya "Bertillon'culuk" denilen usulü buldu (1879). 

1882' de Paris adliyesinde Emniyet müdürlüğü, "kimlik tespit servisi" şefi iken bu usulü tatbik etti. 

Buluşları ve çeşitli teşebbüsleriyle, polislikte "kriminoloji" tekniğinin ilerlemesine büyük ölçüde katkı sağladı. "Antropometri" ile ilgili birçok eseri vardır. Alphonse Bertillon, 1914' de Paris'de öldü.

MARCELİN BERTHELOT (kimyager)

KİMYAGER,  1827 yılında Paris'de doğdu. Bir doktorun oğlu, 4. Henry lisesinde okudu, fakat yüksek öğrenim yapmadı. Pelouze laboratuarında çalıştı ve deneysel araştırmalara yöneldi. 1851' de Balard'ın hazırlayıcısı olarak Collège de France'a girdi ve burada ilk sentezi olan "metil alkol"ü gerçekleştirdi. 

1854' de "Gliserinin Asitlerle Verdiği Bileşikler ve Tabiî Yağlı Maddelerin Sunî Olarak Elde Edilmesi" adlı dikkate değer teziyle "fen doktoru" oldu. Bundan sonra, Eczacılık Yüksek okulunda (1859), arkasından da Collège de France'da (1865) ders verdi ve 1863' de Tıp akademisine girdi.

1877' de Yüksek Öğrenim Genel müfettişi oldu, ertesi yıl "patlayıcı maddeler komisyonu" başkanlığına atandı. 1881' de Senato tarafından "hayat boyu senatör" seçildi. Millî Eğitim, Güzel Sanatlar ve Dışişleri bakanı oldu. 1907' de Paris'de eşinin vefatından kısa süre sonra kendisi vefat etti. Her ikisi de Panthéon anıt mezarında gömülüdür.

PAUL BERT (fizyolog)

FİZYOLOJİ  bilgini, 1833 yılında Auxerre'de doğdu. Tıp ve fen doktorudur. Önce, Bordeaux'da zooloji profesörü, sonra Paris Fen fakültesinde ve Ecole des Hautes Etudes'de fizyoloji profesörü oldu.

1970' den sonra, vali, milletvekili ve Milli Eğitim bakanı oldu. İlk öğretimin mecburî ve parasız olması için çalışanlardandır. Çin Hindi'nde genel vali iken 1886' da Hanoi'de dizanteriden vefat etti.

Genel fizyoloji alanında bilimsel eser verdi. Organ aşıları ve nakilleri yaparak fizyoloji incelemelerini gerçekleştirdi. Özellikle "solunum" fizyolojisi, hava, karbondioksit ve oksijen basıncındaki değişimlerin solunuma etkisi, anesteziklerin fizyolojisi ve ışığın canlılar üzerindeki etkisi üzerine çalıştı. 

Eserleri :  "Hayvanlarda Organ Aşısı (1863)", "Duyusal Hareketler Üzerine Araştırma (1867-70)", "Zooloji Dersleri (1881)", "Lâik Öğretim (1881)", "Hayvan Fizyolojisi ve Anatomisi Dersleri (1885)", vb.

LEONARD BERNSTEİN (bestekâr)

AMERİKALI  orkestra şefi ve bestekâr, 1918 yılında Massachusetts, Lawrence'da doğdu. Koussevitski'nin yardımcısı oldu. W. Piston, E.B. Hill ve R. Thompson ile çalıştı. New York Filarmoni orkestrası 2. şefi oldu (1943).

1946' da uluslararası şöhretini kazanmaya başladı. 1958' de New York Filarmoni orkestrası şefliğine atandı. 

Eserleri arasında :  Tiyatro oyunları ;  "Şehirde (1944)", "Tahiti'de Kargaşa (1952)", "Candide (1956)", "Batı Yakasının Hikâyesi (1967)".

Baleler :  "Kopya (1946)".  Üç Senfoni (1942-57),  orkestra süiti,  caz orkestrası için "Giriş, füg ve rif" ,  birçok oda müziği parçası,  melodi çevrimleri "Müziği Sevmem" vardır.  Leonard Bernstein, 1990' da New York'da öldü.

HENRY BERNSTEİN (yazar)

TİYATRO  yazarı, 1876 yılında Paris'de doğdu. Bir Yahudî bankerin oğluydu. 1900' da "Pazar" adlı oyunuyla tiyatro hayatına atıldı. Bu eserinde entrikanın geliştirilmesine, karakterlerin işlenişinden daha çok önem verdiği görülür. 

Konularını özellikle para sorunları üzerinde toplar :  "Dolambaç (1902)", "Bora (1905)", "Pençe (1906)", "Hırsız (1906)", "Samson (1907)", "Benden Sonra (1911)".

Bir vicdan meselesini ortaya koyan "Hücum (1912)" ve oldukça derine inen bir psikolojik çözümlemeyle yazılmış trajedi "Sır (1913)" ile daha insancıl bir tiyatroya yöneldi. Bu tutumu sonraki eserlerinde daha da arttı : 

"Judith (1922)", "Aynalar Galerisi (1924)", "Felix (1926)", "Zehir (1928)", "Melodram (1929", "Gün (1931)", "Mutluluk (1932)", "Haberci (1933)", "Umut (1934)", "Yürek (1935)", "Fırtınalar Burnu ve Yolculuk (1937)", "Elvire (1940)", "Susuzluk (1949)", "Victor (1950)", "Evangeline (1952)". 

Bu eserlerinde ağır basan yan; artık çıkar çekişmeleri değil, yanılgıları, güçsüzlükleri, hâyal kırıklıkları ve bedenî hazlardır. Henry Bernstein, 1953' de Paris'de öldü.

JEAN I BERNOULLİ (matematikçi)

16. yüzyıl sonlarına doğru, Alba dükünün din baskısından kurtulmak için Basel'e sığınan Anvers asıllı bir ailenin mensubu. 1667 yılında Basel'de doğdu. Groningen'de "matematik profesörü" iken (1695), Basel üniversitesinde matematikçi olan ağabeyi Jacques'dan boşalan kürsüye geldi (1705).

Bu iki kardeş, temelleri Leibnitz tarafından atılan "diferansiyel" ve "integral" hesabı geliştirip yaydılar. Sonraları, "izoperimetre" probleminin çözümü yüzünden iki kardeşin arası açıldı. 

Gezegenlerin tutulma düzlemi üzerindeki eğilmeleriyle ilgili araştırmaları neticesi, kendisine ve oğlu Daniel'e, İlimler akademisinin ortak ödül vermesi üzerine oğlunu saygısızlıkla suçladı. 

Euler'in hocası ve Leibnitz'in daimî dostuydu. "Üslü nicelikler hesabı ve brakistokron (1696)" probleminin çözümüyle ilgili çalışmalar ve diğer başka eserler yayınladı. 1699' da İlimler akademisine kabul edilen Jean I Bernoulli, 1748' de Basel'de öldü.

SARAH BERNHARDT (tiyatrocu)

KADIN  tiyatro oyuncusu (Henriette Rosine Bernard), 1844 yılında Paris'de doğdu. Sanat hayatına 1862' de "Comédie-Française"de başladı. Oradan ayrılarak, 1869' da "Odéon"da Coppée'nin "Gelip Geçen" adlı oyununda başarı sağlayarak kendini gösterdi.

1872' de yeniden "Comédie-Française"e girdi. "Phèdre", "Hernani", "Ruy Blas" oyunlarında parlak başarılar kazandı. Sonra tiyatro ile alâkasını ansızın kesti (1880).

Amerika'ya 9  defa olmak üzere, diğer yabancı ülkelere uzun turnelere çıktı. Fransa'da bulunduğu sürelerde; "Vaudeville"de "Fedora"yı, sonra "Porte-Saint-Martin"de "Théodora", "Tosca", "Jeanne d'Arc" gibi eserleri oynadı.

1893' de "Renaissance" tiyatrosunun yöneticisi oldu. Orada "Uzaktaki Prenses", "Lorenzaccio", "Samiriyeli Kadın", "Ölü Şehir" piyeslerinde büyük başarı elde etti.

PAUL (TRİSTAN) BERNARD (yazar)

OYUN  yazarı, 1866 yılında Besançon'da doğdu. Önce sanayici oldu, sonra avukatlık yaptı. 1891' de "Revue Blanche" da edebiyat hayatına atıldı. Özellikle oyunlar yazdı ve büyük başarı sağladı.

En güzel eserleri :  "Konuşulduğu Gibi İngilizce (1889)", "Üç Ayak (1905)", "Brighton İkizleri (1908)", "Öp Beni (1923)". 

Ayrıca, romanlar ve hikâyeler de yayınlayan Tristan Bernard, 1947' de Paris'de öldü.

ÉTİENNE BERNARD (hekim)

FRANSIZ  hekim, 1893 yılında Paris'de doğdu.  Tristan Bernard'ın oğlu. Paris'de hastane hekimi (1927), verem kliniği profesörü (1946), Tıp akademisi üyesi (1955) oldu.

Akciğer veremi (tüberküloz) üzerine çalıştı. Uluslararası Verem Savaş birliğinin genel sekreteri olarak hayatını "veremle savaş"a adayan Étienne Bernard, 1980' de Paris'de vefat etti.

GEORGES BERNANOS (yazar)

FRANSIZ  yazar, 1888 yılında Paris'de doğdu. Önce aldığı dinî terbiyenin, sonra da Balzac'ın etkisinde kaldı. 1913-14 yıllarında Rouen'da "Avant-Garde" adıyla kralcı küçük bir haftalık dergi çıkardı. 1. Dünya savaşından sonra yazarlığa başladı.

1926' da "Şeytanın Güneşi Altında" adlı kitabıyla ün kazandı. 1927' de "Sahtekârlık" ve 1929' da Femina armağanını kazanan "Sevinç"i yazdı. Ailesinin geçimini sağlamada zorlanan romancı, 1935' de Mallorca'da Palma şehrine yerleşti. 

1936' da en önemli eseri olan ve Fransız akademisinin büyük roman ödülünü kazanan "Bir Köy Rahibinin Günlüğü"nü yayınlandı. 1931' de "İyi Düşünenlerin Büyük Korkusu" adlı eserinde katolik burjuvaları suçladı. Bir ara Franko karşı ihtilâlinden yana olduysa da "Ay Altında Büyük Mezarlar (1938)" adlı eserinde bu harekete karşı çıktı.

NURULLAH BERK (ressam)

TÜRK  ressam ve sanat yazarı, 1906 yılında İstanbul'da doğdu. Heybeliada ilkokulundan sonra Nişantaşı Sultanîsi'nde, Galatasaray lisesinde okudu. 1924' de Sanayii Nefise mektebini bitirdi. 

Paris'de Güzel Sanatlar yüksek okulunda, prof. Ernest Laurent'in atölyesinde çalıştı. Döndükten sonra arkadaşlarıyla "Müstakil Ressam ve Heykeltraşlar Birliği"ni kurdu (1928). Aynı yıl eserleri, Ankara Etnografya müzesindeki sergide yer aldı.  

Yeniden Paris'e giderek Andre Lhote, Fernand Léger akademilerinde çalıştı (1933). İstanbul'da 6  arkadaşıyla "D grubu"nu kurarak çağdaş sanatın Türkiye'de yerleşmesine çalıştı. "İskambil Kâğıtları ve Yemişler", "Liman" gibi eserleri "kübizm"in ilk örnekleri oldu.

SABRİ BERKEL (ressam)

TÜRK  ressam, 1908 yılında Üsküp'de doğdu. İlk ve orta öğrenimini Üsküp'de, sanat öğrenimini Belgrad akademisinde yaptı. Floransa akademisinde, prof. Felice Carena atölyesinde çalıştı (1929-35). Cereno, Galibeo Chini ve Celestino Celestini'den; yağlı boya, fresk ve ofort tekniği öğrendi. 

Venedik (1956-60), Sao Paulo bienalleri (1967-69), Çağdaş Türk sanatı ve Grafik Sanatları sergilerinde (Viyana, 1960-64) komiserlik yaptı. 

1946' da Paris'de Cernuschi müzesinde açılan "Eski Türkiye ve Bugünkü Türk Resmi" sergisinde bazı eserleri yer aldı. Amsterdam (1948), Atina (1951), Brüksel, Paris, Berlin ve Viyana'daki (1963-64) "Çağdaş Türk Sanatı" sergilerine katıldı. 

En ilginç başarıları; duvar süslemelerinde ve siyah-beyaz desenler, çeşitli gravürler, litografi ve serigrafi gibi grafik resim türlerinde görülür. "Kendi Portresi", "Üsküp'te Bir Sokak", "Balkon" gibi eserleri ve Anadolu manzaraları tanınmıştır (bkz. Sabri Berkel, eser, biyografi). Sanatçı, 1993' de İstanbul'da vefat etti.

JEAN-BAPTİSTE BERLİER (mühendis)

FRANSIZ  mühendis, 1843' de Loire, Rive de Gier'de doğdu.  Bulduğu "pnömatik" boşaltma sistemi ilk defa 1882' de Paris'de denendi. Bu tarihten sonra sistem, bütün dünyada kullanılmaya başlandı. Jean-Baptiste Berlier, 1911' de Deauville'de öldü.  

VİTUS BÉRİNG (kâşif)

DANİMARKALI  denizci ve kâşif, 1681 yılında Jylland, Horsens'de doğdu. Büyük Petro'nun maiyetine girdi. Bilimsel incelemeler yapan bir heyetin başında Kamçatka'ya gönderildi. 

1725' de Petersburg'dan hareket ederek, bu yarımadanın kuzey kıyılarını dolaştı ve Asya'nın Amerika'ya bitişik olmadığını kesinlikle gördü. 1728' de Avrupa'ya döndü. 

1741' de Ohotsk denizine açıldı ve Amerika'nın kuzey-batı kıyısına çıktı. Aleut adalarını, Kodiak adasını ve Alaska'yı keşfetti. 

Fırtınalar ve iskorbüt hastalığı (aşırı C vitamini eksikliği) sebebiyle yolculuğuna devam edemedi. Avatcha adasındaki ıssız bir adaya (bugünkü Bering adası) sürüklendi ve orada öldü (1741).

SEMİHA BERKSOY (opera sanatçısı)

TÜRK  opera ve tiyatro sanatçısı, 1912 yılında İstanbul'da doğdu. İstanbul konservatuarını, Berlin Devlet Yüksek Müzik akademisi, opera bölümünü bitirdi (1939).

İlk sesli Türk filmlerinden "İstanbul Sokakları"nda (1932) ve ilk Türk opera denemesi "Özsoy" da oynadı (1934). 

Berlin'de Richard Strauss'un 75. doğum yılı şenliklerinde "Ariadne auf Naxos" operasında baş role çıktı (1939). 

Dramatik soprano olarak devlet operasında çalışan Semiha Berksoy, 2004' de İstanbul'da vefat etti.

OSMANLI'DA BALYAN AİLESİ (mimar aile)

OSMANLI  devletinin son yıllarında "hassa mimarlığı" yapmış Ermeni aile. Yaklaşık üç nesil, Osmanlı modern mimarîsinde anıtsal eserler yaparak büyük izler bırakmış mimar ailesidir. Kökenlerinin hangi yöreye ait olduğu kesinleşmemekle beraber, üç bölge öne çıkmıştır. Bunlar; Maraş, Kayseri ya da Bayburt'dur.

KRİKOR AMİRA BALYAN  [d. 1764 - ö. 1831 -  (67  yaşında vefat etti)]

Eserleri :  Sarayburnu'nda yanan (1875) eski sahilsarayı,  eski Çırağan sarayı,  Dolmabahçe sarayı,  Beylerbeyi sarayı,  Arnavutköy Valide sahilsarayı,  Nusretiye camii,  Selimiye kışlası,  Davutpaşa kışlası,  Defterdar sahilsarayı,  Darphane,  eski Beyazıt yangın kulesi,  2. Mahmud bendi,  Aynalıkavak kasrı.

TORBERN OLOF BERGMAN (kimyacı)

İSVEÇLİ  kimyacı, 1735 yılında Katrineholm'da doğdu. Uppsala üniversitesinde Linné'nin öğrencisi oldu. 1761' de aynı üniversitede matematik ve tabiat bilimleri profesörü oldu. 1767' de kimya ve metalürji kürsüsüne geçti. 

İlk önce botanik ve entomoloji alanında çalışmalar yaptı. Daha sonra fizik ve astronomi problemleriyle ilgilendi. Ancak ününü, kimya alanında yaptığı çalışmalarına borçludur. Yaş yolla yapılan kimyasal analizin en büyük uzmanlarından biridir.

Ayıraçların etkileri üzerine sistematik bir inceleme hazırladı. Karbonatların bileşimini açıkladı. Karbondioksit çözeltisinin asit özelliklerini gösterdi. Kireç ile barit arasındaki ayrılığı belirledi. Kimyasal ilgi cetvellerinde, tepkiyen cisimlerin fizikî durumlarını göz önünde tutarak "seçici ilgi" kavramını ortaya attı.

İNGMAR BERGMAN (yazar, yönetmen)

İSVEÇLİ  film, tiyatro yöneticisi ve oyun yazarı, 1915 yılında Stockholm'da doğdu. Stockholm Kraliyet tiyatrosunda sahne yöneticisi oldu. 1945' den sonra bağımsız olarak filmler yapmaya başladı.

Bu filmler :  "Buhran (1945)", "Yaz Oyunları (1950)", "Kadınların Bekleyişi (1952)", "Monnika ile Geçirdiğim Yaz (1952)", "Panayır Şafağı (1953)", "Kadınların Rüyası (1955)", "Bir Yaz Gecesi Gülümsemesi (1955)", "Yedinci Mühür (1956)", "Hayatın Eşiğinde (1958)", "Yaban Çilekleri (1958)", "Yüz (1959)", "Bâkireler Kaynağı (1960)".

Daha sonra çevirdiği filmlerde "İnsan-Tanrı" ilişkilerini ortaya koydu :  "Aynadaki Gibi (1961)", "Sessizlik (1963)".

"Bütün Kadınlar (1964)" adlı komediden sonra, "Şahsiyet (1960)" ve "Kurtların Saati (1967)" adlı filmleri çevirdi. 

1963' de Kraliyet Tiyatrosu baş yönetmeni oldu. 1976' da bunalıma giren yönetmen ülkesini terk ederek Almanya'ya gitti. 1997' ye kadar çok sayıda film yöneten ve ödüller kazanan İngmar Bergman, 2007' de film stüdyosunun da bulunduğu Farö adasında öldü.

FRİEDRİCH BERGİUS (kimyacı)

ALMAN  kimyacı ve sanayici, 1884 yılında Goldschmieden'de doğdu. Petrolü basınç altında, hidrojen içinde arıtma metodunu ve ayrıca; sanayide ilk defa sıvı haldeki karbonu, katalitik hidrojenleştirmeyle, "karbüranlar bileşimi" oluşturma yöntemini ortaya koydu (1921).

Bundan başka; odun talaşlarından asit kloridrik ile "sakarin" elde etme ve bunu "alkol" haline dönüştürme usulünü de bulmuştur. 

1931' de Karl Bosch ile aynı zamanda "Nobel Kimya" ödülünü aldı. 2. Dünya savaşından sonra Arjantin'e göç etti. Arjantin sanayi bakanlığında "danışman" olarak çalışan Friedrich Bergius, 1949' da Buenos Aires'de vefat etti. 

ALİYE BERGER (ressam)

TÜRK  kadın ressam, 1903 yılında İstanbul'da doğdu. Diplomat, hattat ve tarihçi Şâkir Paşa'nın kızı. Londra'da John Buckland Wright atölyesinde, "gravür" sanatının çeşitli türlerine çalıştı. 

1951' de İstanbul'a döndüğünde, 140 parçalık sergisiyle Türkiye'nin ilk gravür ve grafik sanatçısı olarak kendini tanıttı. Paris, Tokyo, Viyana'da sergiler açtı. Brüksel, Bükreş, Moskova, Leningrad'da tertiplenen "Türk Sanatı" sergilerine katıldı. 

Yapı ve Kredi Bankası resim yarışması "birincilik" ödülünü kazandı (1955). Eserleri; Resim ve Heykel müzesinde, Viyana'daki Albertina Museum'da yer aldı.

Yağlıboyadan çok, desen, çini mürekkebi, gravür kazıları gibi teknikleri tatbik etti (bkz. Gravür Sanatı Örnekleri). Aliye Berger, 1974' de İstanbul'da vefat etti. 

ARİSTİDE BERGÈS (mühendis)

FRANSIZ  mühendis, 1833 yılında Ariège, Lorp'da doğdu. 1869' da Lancey'de açtığı kâğıt fabrikası için, Dauphin dağlarında, yüksekten akan sulardan mekanik enerji elde etmeyi ve bu gücü elektrik enerjisine çevirmeyi düşündü. 

Çeşitli yüksekliklerden akan sulardan  500' den 4000  beygir gücüne (HP) kadar enerji elde etmeyi başardı. 

Kendisine, "ak kömürü bulan adam" denildi. Aristide Bergès, 1904' de İsère, Lancey'de öldü. 

ALBAN BERG (bestekâr)

AVUSTURYALI  bestekâr, 1885 yılında Viyana'da doğdu. Anton ve Webern gibi Schönberg'in öğrencisi oldu (1904-10). İki operası vardır : "Wozzeck (1914-21)", "Lulu (1928-35)". "Lulu" adlı eserin çalgı düzeni tamamlanmamıştır. 

Eserleri :  Şarkı ve piyano için 7 melodi (1905-07) [1928' de orkestraya uygulandı], piyano için sonat (1908) [1928' de orkestraya uygulandı], şarkı ve piyano için 4 melodi (1908-09), telli çalgılar için bir dörtlü (1910), şarkı ve orkestra için 5 melodi (1912)

Orkestra için 3 parça (1914), keman, piyano ve 13 nefesli çalgı için oda konçertosu (1923-25), telli çalgılar dörtlüsü için "lirik süit" (1925-26), Beaudelaire'in şiirleri üzerine konser havası, "Şarap (1929)", keman konçertosu "Bir Meleğin Anısına (1935)".

Schönberg gibi, 1909' da klâsik ton fonksiyonlarını bıraktı ve 1926' da 12 ses tekniğini kabul etti. Alban Berg, 1935' de Viyana'da öldü. 

PİERRE JEAN DE BÉRANGER (yazar)

ŞÂİR  ve şarkı yazarı, 1780 yılında Paris'de doğdu. Önce matbaacılık yaptı. Sonra üniversitede kâtip oldu, ama "Restorasyon" devrini eleştiren şiirleri ve şarkıları yüzünden görevinden alındı. 

Halkçı, hürriyetçi ve yurtsever düşünceler taşıyan eserleriyle halk arasında çok çabuk ün kazandı. Napolyon destanından parçaları veya kilise aleyhindeki taşlamaları, bazen de gerçek birer siyasî yergi niteliği taşıyan şiirleri, açık bir dille yazılmış ve bütün Fransa'ya yayılmıştır. 

Kendisi, sayılan ve çekinilen bir güç haline geldi. Her türlü şeref ve mevkiyi geri çevirerek, geçimini eserlerinin geliriyle sağladı. 

En ünlü eserleri :  "Yoksulların Tanrısı", "Büyükanne", "İhtiyar Çavuş". Béranger, 1857' de Paris'de öldü.